مسأله 1788 - اگر براي زياد كردن مال يا خريدن ملكي كه به آن احتياج ندارد
قرض كند نمىتواند از منافع كسب آن قرض را بدهد ولى اگر مالي را كه قرض كرده وچيزى
را كه از قرض خريده از بين برود وناچار شود كه قرض خود را بدهد . مىتواند از منافع
كسب ، قرض را ادا نمايد .
مسأله 1789 - بنابر احتياط واجب بايد خمس مال حلال مخلوط به حرام را از عين
همان مال بدهد . ولى خمسهاى ديگر را مىتواند از همان چيز بدهد يا به مقدار قيمت خمس كه
بدهكار است پول بدهد .
مسأله 1790 - تا خمس مال را ندهد نمىتواند در آن مال تصرف كند اگر چه قصد
دادن خمس را داشته باشد .
مسأله 1791 - كسى كه خمس بدهكار است نمىتواند آن را به ذمه بگيرد يعنى خود را
بدهكار أهل خمس بداند ودر تمام مال تصرف كند وچنانچه تصرف كند وآن مال تلف
شود ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1792 - كسى كه خمس بدهكار است ، اگر با حاكم شرع مصالحه كند ،
مىتواند در تمام مال تصرف نمايد وبعد از مصالحه منافعى كه از آن به دست مىآيد مال خود
أو است .
مسأله 1793 - كسى كه با ديگرى شريك است ، اگر خمس منافع خود را بدهد
وشريك أو ندهد ودر سال بعد از مالي كه خمسش را نداده براي سرمايه شركت بگذارد هيچ
كدام نمىتوانند در آن تصرف كنند .
مسأله 1794 - اگر بچه صغير سرمايهاى داشته باشد واز آن منافعى به دست آيد بنابر
احتياط واجب بعد از آن كه بالغ شد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1795 - انسان نمىتواند در مالي كه يقين دارد خمسش را ندادهاند تصرف كند ،
ولى در مالي كه شك دارد خمس آن را دادهاند يا نه مىتواند تصرف نمايد .
مسأله 1796 - كسى كه از أول تكليف خمس نداده ، اگر ملكي بخرد وقيمت آن
بالا رود ، چنانچه آن ملك را براي آن نخريده كه قيمتش بالا رود وبفروشد مثلا زمينى را
براي زراعت خريده است اگر پول خمس نداده را به فروشنده داده وبه أو گفته اين ملك را به
اين پول مىخرم ، در صورتي كه حاكم شرع معامله پنج يك آن را اجازه بدهد ، خريدار بايد
خمس مقدارى كه آن ملك ارزش دارد بدهد ، وهم چنين است بنابر احتياط واجب اگر
چيزى را كه خريده از أول قصد داشته كه پول خمس نداده را عوض آن بدهد .