مثقال طلاى سكه دار برسد ، بايد خمس آن را بدهند .
مسأله 1805 - اگر معدنى را كه در ملك ديگرى است بيرون آورد آنچه از آن بدست
مىآيد ، مال صاحب ملك است وچون صاحب ملك براي بيرون آوردن آن خرجى نكرده ،
بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد .
3 - گنج
مسأله 1806 - گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد
وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن ، گنج بگويند .
مسأله 1807 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند ، مال خود
أو است وبايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1808 - نصاب گنج بنا بر احتياط 105 مثقال نقره يا 15 مثقال طلا است
يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج به دست مىآورد ، بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن
كرده به 105 مثقال نقره سكه دار يا 15 مثقال طلاى سكه دار برسد . بنابر احتياط واجب بايد
خمس آن را بدهد .
مسأله 1809 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند وبداند مال
كساني كه قبلا مالك آن زمين بودهاند نيست ، مال خود أو مىشود وبايد خمس آن را بدهد
ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است ، بايد به أو اطلاع دهد وچنانچه معلوم شود
مال أو نيست ، بايد به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده اطلاع دهد وبه همين ترتيب به
تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين بودهاند خبر دهد ، واگر معلوم شود مال هيچ يك آنان
نيست مال خود أو مىشود وبايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1810 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي پيدا كند كه
قيمت آنها روى هم 105 مثقال نقره سكه دار يا 15 مثقال طلاى سكه دار باشد ، بنابر احتياط
واجب بايد خمس آن را بدهد ولى چنانچه در چند جا گنج پيدا كند ، هر كدام آنها كه قيمتش به
اين مقدار برسد ، بنابر احتياط خمس آن واجب است وگنجى كه قيمت آن به اين مقدار
نرسيده خمس ندارد .
مسأله 1811 - اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت سهم هر يك آنان به 105
مثقال نقره سكه دار يا 15 مثقال طلاى سكه دار برسد ، بايد خمس آن را بدهند .
مسأله 1812 - اگر كسى حيواني را بخرد ودر شكم آن مالي پيدا كند چنانچه