در أثناء زن راضى شود ، بنا بر احتياط واجب مرد دو كفاره بدهد وزن يك كفاره واگر
زن به نزديكى راضى بوده ، بر هر كدام يك كفاره واجب مىشود .
( 1340 ) اگر زنى شوهر روزه دار خود را مجبور كند كه نزديكى نمايد يا كار ديگرى
كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، واجب نيست كفاره روزه شوهر را بدهد .
( 1341 ) كسى كه به سبب مسافرت يا بيمارى روزه نمىگيرد ، نمىتواند زن
روزه دار خود را مجبور به نزديكى كند .
( 1342 ) اگر كفاره واجب شود نبايد در بجا آوردن آن كوتاهى كرد ولى لازم
نيست فورا آن را انجام داد .
( 1343 ) اگر كفاره واجب شود وچند سال آن را بجا نياورد ، چيزى بر آن اضافه
نمىشود .
مواردى كه فقط قضاى روزه واجب است
( 1344 ) غير از مواردى كه در مسائل گذشته بيان شد در چند صورت ديگر هم
فقط قضاى روزه بر انسان واجب است وكفاره واجب نيست :
1 - در شب ماه رمضان جنب باشد وبه تفصيلي كه در مسائل قبلي گفته شد تا
اذان صبح از خواب دوم بيدار نشود ولى چنان كه گفته شد علاوة بر قضا ، احتياط
واجب نيز در دادن كفاره است .
2 - كسى كه مىتواند از صبح شدن مطلع شود ، بدون تحقيق ، كارى كه روزه را
باطل مىكند انجام دهد وبعد معلوم شود كه صبح بوده است ، ولى اگر چنين كسى
تحقيق كرد واطمينان پيدا كرد كه صبح نشده ولى بعد معلوم شد كه صبح شده بود ،
قضا بر أو واجب نيست .
3 - كسى كه قادر به تحقيق است ، به قول كسى كه مىگويد : صبح نشده ، اعتماد
كند اگر چه از حرف أو اطمينان پيدا كند كه شب است ، وكارى كه روزه را باطل
مىكند انجام دهد وبعد معلوم شود صبح بوده است ، وهم چنين است اگر دو نفر
عادل شهادت دهند صبح نشده وانسان يقين به شب بودن نداشته باشد ، حتى اگر از