انجام دهد .
( 880 ) كسى كه نمىتواند پيشانى را به زمين برساند بايد به قدرى كه مىتواند
خم شود ومهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن صحيح است روى چيز بلندى
گذاشته وطورى پيشانى را بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است ، ولى بايد بنابر
احتياط كف دستها وزانوها وانگشتان پا را به طور معمول به زمين بگذارد .
( 881 ) كسى كه هيچ نمىتواند خم شود ، براي سجده بايد سر را به قصد
سجده خم كند وبراي برخاستن از سجده ، سر را بلند كند واگر اين هم ممكن نشد ،
به قصد سجده چشم را مىبندد وبه قصد برخاستن ، چشم را باز مىكند ولازم
نيست در اين صورت بقيه اعضا يعنى كف دست وزانو وانگشت بزرگ پا روى
زمين باشد ، گرچه اين كار در صورت امكان موافق احتياط است .
( 882 ) اگر پيشانى بي اختيار از جاى سجده بلند شود ، چنانچه در موقع سجده
استقرار پيدا كرده بود وحالا مىتواند خود را نگه دارد وبه سجده برنگردد ، بايد
نگذارد دوباره به جاى سجده برسد ، واين يك سجده حساب مىشود ، چه ذكر
سجده را گفته باشد يا نه ، واگر نتواند سر را نگه دارد وبي اختيار دوباره به جاى
سجده برسد ، روى هم يك سجده حساب مىشود واگر ذكر نگفته باشد بايد
بگويد . واگر استقرار پيدا نكرده بود حتى اگر مىتواند خود را نگه دارد ، بايد به
سجده برگردد وروى هم يك سجده حساب مىشود وبايد ذكر را بگويد ، واگر
سجده أول است يك سجده ديگر بجا آورد .
( 883 ) اگر روى چيزى كه بدن روى آن آرام نمىگيرد سجده كند باطل است
ولى روى تشك يا چيز ديگرى كه بعد از سر گذاشتن ومقدارى پايين رفتن آرام
مىگيرد ، سجده اشكال ندارد .
( 884 ) در ركعت أول وسوم كه تشهد ندارد مثل ركعت سوم نماز ظهر وعصر
وعشاء ، اگر بعد از سجده دوم بدون آن كه مقدارى بنشيند براي ركعت بعد برخيزد ،
بنا بر اظهر نمازش صحيح است . ولى بنا بر احتياط مستحب بعد از سجده دوم بايد
قدرى بي حركت نشسته وبعد برخيزد .
( 885 ) مستحب است تكبير گفتن در موقع رفتن به سجده وبعد از سر بر داشتن