( مسأله 2000 ) : اگر چيزى را كه مىتوان از آن استفاده حلال برد به قصد
مصرف در حرام بفروشد - مانند انگورى كه به قصد شراب كردن فروخته شود -
معامله آن حرام ، بلكه بنابر احتياط باطل است ، ولى اگر به اين قصد نفروشد وتنها
بداند كه مشترى از انگور شراب تهيه مىكند ظاهر اين است كه معامله اشكال ندارد .
( مسأله 2001 ) : ساختن مجسمه جاندار بلكه نقاشى آن نيز حرام است ، ولى
خريد وفروش آن چنانچه منفعت عقلائي داشته باشد ( مانند مجسمه هاى بدن
انسان كه در آموزش پزشكى استفاده مىشود ) مانعى ندارد اگر چه أحوط ترك
است ، ونگهدارى آن در منزل كراهت شديد دارد ، ونماز در آن مكان قبول
نمىشود ، وملائكة رحمت نازل نمىشوند .
( مسأله 2002 ) : خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معامله باطل تهيه
شده باطل وحرام است ، واگر كسى آن را بخرد بايد به صاحب اصليش برگرداند .
( مسأله 2003 ) : اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ، چنانچه آن را
معين كند مثلا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم ، معامله به مقدار پيه اى كه
در آن است محكوم به بطلان است ، وپولى كه فروشنده براي پيه آن گرفته مال
مشترى وپيه مال فروشنده است ، ومشترى مىتواند معامله روغن خالصى را هم
كه در آن است بهم بزند ، ولى اگر آن را معين نكند بلكه يك من روغن در ذمه
بفروشد ، بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را برگرداند ،
وروغن خالص را مطالبه نمايد .
مسائل ربا در خريد وفروش
ربا از گناهان بسيار بزرگ است ، وبعيد نيست - چنان كه صاحب جواهر
وغير ايشان فرموده اند - : از ضروريات دين باشد ، كه منكر وحلال كننده آن
دانسته ، از دين بيرون رود ، زيرا كه حرمت آن به قرآن وسنت واجماع مسلمين
ثابت است . وآيات وأحاديث در شدت نكوهش آن بسيار وارد شده است .
خداوند متعال فرمود : ( يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله وذروا ما بقي من الربوا إن