مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 361

مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي

ص٣٦١

أو انجام دهد ، ربا وحرام مىباشد . ( مسأله 2007 ) : اگر كسى كه مقدار كمتر را مىدهد چيزى علاوة كند ، مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم بفروشد ، اشكال ندارد ، وهمچنين است اگر از هر دو طرف چيزى زياد كنند ، مانند اين كه يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم ويا با يك دستمال بفروشد . ولى چنانچه يك من گندم ويك دستمال از نظر قيمت از يك من ونيم گندم ويك دستمال كمتر باشد به جهت مساوى بودن قيمت دستمال محل اشكال است ، زيرا زيادى نيم من تدارك نشده ، به خصوص اگر به ذمه بفروشد يا مدت هم داشته باشد . ( مسأله 2008 ) : جنسي را كه در غالب شهرها با وزن يا پيمانه مىفروشند ودر برخى شهرها با شماره معامله مىكنند ، احتياط لازم است كه آن جنس را به زيادتر از آن نفروشند ، وچنانچه شهرها مختلف باشند وچنين غلبه اى در بين نباشد حكم آن در هر شهري بر طبق معمول آن شهر است . ( مسأله 2009 ) : اگر چيزى را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد از يك جنس نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد ، پس اگر يك من برنج بفروشد ودو من گندم بگيرد معامله صحيح است . ( مسأله 2010 ) : جنسي را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد ، اگر از يك چيز عمل آمده باشد ، بايد در معامله زيادى نگيرد ، مثلا اگر يك من روغن گاو بفروشد ودر عوض آن يك من ونيم پنير گاو بگيرد ، ربا وحرام است ، وهم چنين است اگر ميوه رسيده را با ميوه نارس آن معامله كند نمىتواند زيادى بگيرد . ( مسأله 2011 ) : جو وگندم در ربا يك جنس شمرده مىشود ، پس اگر مثلا يك من گندم بدهد ويك من وپنج سير جو بگيرد ، ربا وحرام است ، ونيز اگر مثلا ده من جو بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته وپس از مدتي گندم را مىدهد ، مانند آن است كه زيادى گرفته وحرام مىباشد . ( مسأله 2012 ) : اگر چيزى را كه مانند پارچه با متر وذرع مىفروشند ، يا چيزى را كه مانند گردو وتخم مرغ با شماره معامله مىكنند ، بفروشد وزيادتر