بايد به اندازه اى كه مىتواند خم شود ، ومهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن
صحيح است ، روى چيز بلندى گذاشته وطورى پيشانى را بر آن بگذارد كه بگويند
سجده كرده است ، ولى بايد كف دستها وزانوها وانگشتان پا را به طور معمول به
زمين بگذارد .
( مسأله 1045 ) : اگر چيز بلندى نباشد كه مهر يا چيز ديگرى كه سجده بر آن
صحيح است بگذارد ، لازم است كه مهر يا چيز ديگر را با دست بلند كرده وبر آن
سجده نمايد .
( مسأله 1046 ) : كسى كه هيچ نمىتواند سجده نمايد بايد براي سجده بنشيند
وبا سر اشاره كند ، واگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد ، واگر با چشمها هم
نتواند اشاره كند ، بنابر احتياط واجب با دست ومانند آن براي سجده اشاره كند
ودر قلب نيز نيت سجده نمايد .
( مسأله 1047 ) : اگر پيشانى بي اختيار از جاى سجده بلند شود ، چنانچه
ممكن باشد بايد نگذارد دوباره به جاى سجده برسد ، واين يك سجده شمرده
مىشود ، چه ذكر سجده را گفته باشد يا نه . واگر نتواند سر را نگهدارد وبي اختيار
دوباره به جاى سجده برسد ، روى هم يك سجده شمرده مىشود ، واگر ذكر نگفته
بنابر احتياط لازم بايد بگويد ، واحتياط آن است كه نماز را اعاده كند .
( مسأله 1048 ) : در حال تقيه اگر مىتواند بايد بر چيزى كه سجده بر آن
صحيح است ( مانند حصير ) سجده كند ، وگر نه براي نماز به جاى ديگر برود ،
واگر اين كار هم ممكن نيست در همانجا بر فرش ومانند آن سجده نمايد واگر
ممكن است بنابر احتياط نماز را اعاده كند .
( مسأله 1049 ) : اگر روى تشك پر ومانند آن سجده كند ، چنانچه بدن روى
آن به هيچ وجه آرام نگيرد ، باطل است .
( مسأله 1050 ) : كسى كه ناچار است روى گل نماز بخواند ، چنانچه آلوده
شدن بدن ولباس براي أو مشقت ندارد ، بايد سجده وتشهد را به طور معمول
بجا آورد ، واگر مشقت دارد مىتواند در حالي كه ايستاده براي سجده با سر اشاره
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 191
مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي
ص١٩١