حقانيّت او را نسبت به خلافت و رهبرى مسلمين آشكارا گفتهاند . آنان پيرامون اين حق را گرفته به خوبى آن حضرت را يارى كردند و عدّهاى را به اين عقيده پاىبند نمودند كه امامت حقّ على و جانشين اوست . به جان خودم سوگند ، اين جهتگيرى شيعه از دلهاى آباد با ايمان و راستين در احساس ، و آزاد در تفكّر ، از دارندگان اراده و تصميم استوار حكايت مىكند ، و محور شهرت برادران شيعه ما در گوشه و كنار دنياى اسلام در عراق ، ايران ، بحرين ، يمن ، هند ، پاكستان و برزيل همين باور و اعتقاد است . . . و از اشتباهات آشكارا آن است كه كسى معتقد شود و يا گمان كند كه پيدايش شيعه به دنبال بدعتها و حوادثى بوده كه معاوية بن ابى سفيان پديد آورده است . نه ، اين چنين نيست . پس از رحلت حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، از همان لحظهاى كه انصار خلافت را از آن خود و ديگر افراد عرب از مهاجرين و قريش مخصوص خاندان پيامبر دانستند ، اختلاف پايان نيافت مگر پس از آنكه عمر با رأى دادن به أبو بكر آن را از بين برد . در همان وقت ، عدّهاى از مردم دم از تشيّع و پيروى از على بن ابى طالب زده شيعهء او گشتند و از آنجا كه اين مسأله به درستى مورد پژوهش و بررسى فلسفى قرار نگرفته ، اين نظريّه را كه درستى و صحّت آن را حوادث و رويدادهاى بعدى امضا كردند ، اشتباه دانستند . ولى بايد بدانيم كه با خروج خلافت و رهبرى از خاندان پيامبر ، هر چند در مورد أبو بكر و عمر و عثمان باشد ، امر رهبرى هدف آمال و اغراض مخالفان و معاندان و سودجويان قرار گرفته و هر كس كه نيرومندتر و سياستمدارتر بود ، از دست ديگرى ربود . ولى اگر تنها در خاندان پيامبر باقى مىماند و به همان اصول مشورت و نظرخواهى كه اسلام آن را تثبيت و امضا كرده بود ، عمل مىشد - اگر عمر اين نظريه را مىپذيرفت و به عمق آن پى مىبرد - اين گرفتاريها پيش نمىآمد و اسلام براى هميشه در بالاترين سطح ترقّى و پيشرفت قرار مىگرفت ، نفوذ و پيشرفتش بيشتر ، درخشش و اقتدارش چشمگيرتر و راهش روشنتر مىبود و ما در مشرق زمين حكومتى اسلامى و دولتى عربى و نيرومند مىداشتيم كه مىتوانست در مقابل دولتهاى مسيحى رومى و نيروهاى مادّى غربى ايستادگى كند . « 1 »
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة و مستدركاتها ، ج 1 ص 13 ، چاپ قاهره 1377 .