« شهادت دادن بر اينكه جز اللّه خدائى نيست ، يكتا است و شريكى براى او نمىباشد . . . ، پرهيزكارى و فروتنى و انتظار قائم ما ؛ زيرا براى ما دولتى است كه هرگاه خداوند بخواهد آن را ظاهر مىسازد . »
( 1 ) و ديگر رواياتى كه در اين باره وارد شده است . و در آينده نيز روايات ديگرى را در فضيلت انتظار و منتظرين در دوران غيبت كبرى نقل خواهيم كرد .
در گذشته ، دربارهء مفهوم انتظار توضيح داديم و اخبار و رواياتى را كه دليل بر آن بود ، متذكّر شديم .
و امّا دربارهء اين مطلب ، كه آيا مفهوم انتظار با علامات ظهور منافاتى دارد يا ندارد ، بطور مختصر اشارهاى به آن شد ، و در بخش سوم اين كتاب مفصّلا بحث خواهيم كرد .
( 2 ) ممكن است گفته شود كه : در بيشتر اين روايات ، به طور صريح و روشن ، بحثى از انتظار ظهور حضرت مهدى نشده بود ، و اين احتمال داده مىشود كه مقصود انتظار فرج و گشايش در كارها باشد ، كه بعد از هر سختى فرجى هست .
در پاسخ مىگوئيم : از دو ديدگاه مىتوان اين اخبار را مربوط به ظهور ( 3 ) حضرت مهدى - عليه السلام - بدانيم :
ديدگاه اوّل : با استفاده از اخبار و رواياتى كه در اين باره صراحت دارد كه آنها را قرينه براى ديگر روايات قرار دهيم .
در اين مطلب چيزى كه با دو نظريّه موجود دربارهء حضرت مهدى - سلام اللّه عليه - منافات داشته باشد وجود ندارد ، نه با عقيدهء اماميّه كه معتقد به وجود حضرت مهدى مىباشند ، و نه با عقيدهء ديگر فرق اسلامى در مسألهء مهدويّت ، و در هر دو صورت انتظار ظهور مهدى يكى از بهترين عبادات مىباشند ، چه اينكه بگوئيم او موجود و غايب است ، يا اينكه معتقد باشيم كه هنوز به دنيا نيامده است .
( 4 ) ديدگاه دوم : انتظار فرج ، كه تا اين اندازه اهميّت دارد و در سخنان پيشوايان معصوم آن قدر به آن اهميّت داده شده است ، تا آنجا كه مىشنويم كه محبوبترين كارها و برترين عبادتها است ، و اساس و پايهء دين بشمار مىآيد ، هيچگاه نمىتواند انتظار گشايش يك مشكل شخصى و يا يك گرفتارى اجتماعى باشد ؛
تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — صفحة 448
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٤٤٨