مايل بود پسر بزايد و چون مريم را زاييد شرمنده گشت .
قالَتْ
- در حالى كه سر از شرم به زير داشت ( گفت ) .
رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى
- در معنى اين آيه دو قول آمده :
1 - در مقام اعتذار اينست كه نميتواند به نذر خود عمل كند ( چون دختر را در بنى اسرائيل محرر نميكردند و نميتوانستند بكنند ) 2 - چون مىخواهد براى مريم دعا كند و او را به خدا بسپارد اول زمينه را آماده مىكند كه خدايا زن مثل مرد نيست زيرا كه عقل او ناقصتر و سعى او ناچيزتر است .
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ
- در اين آيه خداوند خبر ميدهد كه او به حال مريم عالمتر است از مادر مريم .
زيرا كه مريم را آفريده و صورت بخشيده . اين معنى با قرائت اول كه سكون تاء باشد صحيحتر است و با قرائت ديگر كه تاء مضموم « وضعت » بخوانيم آيه بيان خطاب مريم است به خدا يعنى پروردگارا تو از من به آنچه زاييدم عالمترى .
وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى
- ( و فرزند پسر چون فرزند دختر نميباشد ) زيرا آنچه را مرد شايسته است زن شايسته نيست و از آن جمله در آنان ( بنى اسرائيل ) فقط تحرير و به خدمت كنيسه گماردن را براى مرد جايز ميشمردند و بر زن جايز نميدانستند زيرا به علت عادت حيض و نفاس و وجوب پوشيدن خود از ضرر و خوددارى از رفتن ميان مردم صلاحيت تحرير و ماندن در كنيسه و خدمت عابدان و معتكفان را ندارد .
قتاده گويد : اختصاص تحرير بمردان صرف جريان عادت نبوده و گفتهاند كه مراد حنه از اين سخن اين بوده كه خدايا مرد رويهمرفته از زن افضل است و براى كارها صلاحيت بيشترى دارد .
ضمير ( ها ) در ( وضعتها ) كنايه از ( ما فى بطنى ) و يا كنايه از معلومى است كه از كلام فهميده مىشود .
وَ إِنِّي سَمَّيْتُها
مريم - مريم در لغت ايشان بمعنى عابده و خادمه است . مريم بهترين و جليلترين زنان زمان خود بود .