تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 320

مساهمون:

ص٣٢٠

بيان آيه 161

لغت :

1 - اصل غلول از غلل است . يعنى داخل شدن آب در سوراخها و شكافهاى درخت و گفته مىشود : يغل الماء فى اصول الشجر يعنى آب وارد ريشه‌هاى درخت شد . غلول : خيانت زيرا خيانت بطور مخفى نسبت به ملك و دارايى كسى از وجه غير حلال انجام مىشود مثل غلل ( كه آب بطور نامحسوسى وارد اصول درخت مىشود ) . غل : يعنى حقد نيز از همين ماده است چون مثل غلل بطور نامحسوس در نفس انسان رسوخ مىكند . غليل : حرارت عطش .

مورد و شأن نزول :

از ابن عباس و سعيد بن جبير روايت شده كه اين آيه درباره قطيفه سرخرنگى بوده كه در روز بدر از غنايم گم شد . بعضى گفتند شايد پيغمبر خود آن را برداشته . در روايت ضحاك آمده كه مردى سوزنى را از غنايمى كه در جنگ هوازن به دست آمده بود برداشت پس اين آيه آمد . از مقاتل است كه آيه درباره غنايم احد مىباشد در موقعى كه تيراندازان بخاطر غنيمت جا و سنگر خود را ترك كردند به اين فكر كه پيغمبر ( ص ) دستور دهد كه هر كس هر چه از غنايم بچنگش افتاده از خود اوست و به ديگران قسمت نمىشود چنان كه در جنگ بدر چنين شد پيغمبر فرمود شما گمان ميكنيد كه ما خيانت خواهيم كرد و غنايم را بين شما تقسيم نمىنماييم پس خداوند اين آيه را فرستاد براى شناساندن حكم غنايم . و گفته‌اند درباره اداء وحى آمده چون وقتى پيغمبر قرآن ميخواند و آياتى كه