كلبى گويد : آيه پس از روز احد آمد هنگامى كه پيغمبر ( ص ) اصحابش را امر كرد كه دشمن را تعقيب كنند در حالى كه اصحاب زخمدار بودند و فرمود با ما همراه نشوند مگر كسانى كه ديروز در احد با ما بودند و اين فرمان بر مسلمين گران آمد پس خداوند اين آيه را فرستاد و دليل كلبى بر اين سخن اين قسمت آيه است
وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا . . .
يعنى به خود غم و سستى راه ندهيد كه شما برتر و بالاتريد . . .
تفسير :
سپس خداوند مسلمين را ببزرگى و عظمت روح برميانگيزد و از سستى و اندوه نهى ميفرمايد و وعده پيروزى عاجل و حسن عاقبت و آجل بديشان ميدهد .
وَ لا تَهِنُوا
- يعنى در جهاد با دشمنان سستى مكنيد .
وَ لا تَحْزَنُوا
- و از آنچه كه به پيكرها و يا ثروتهاى شما ميرسد اندوه مخوريد .
و گفتهاند يعنى : با جراحتهايى كه بشما رسيده سست مشويد و بواسطه مصيباتى كه متوجه شما گشته اندوهگين مباشيد .
و گفتهاند مراد اينست كه از شكستى كه به ظاهر نصيب شما شده سست مشويد و براى غنيمتهايى كه از كفتان رفته غم مخوريد .
وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ
- يعنى سرانجام شما پيروز و منصور خواهيد بود و گفتهاند يعنى شما از نظر مقام بالاتريد .
إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
- اگر مؤمنيد مراد اينست كه كسى كه به خدا ايمان دارد نبايد بواسطه اعتماد و اطمينانى كه به حق دارد حزن و سستى در او راه پيدا كند .
و ممكنست مراد اين باشد كه اگر بوعده نصرت و پيروزى كه من بشما دادهام مؤمنيد هرگز غم و سستى به خود راه مدهيد سپس خداوند به تسليت مؤمنان مىپردازد .
إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ
- يعنى اگر بشما جراحتهايى رسيده بدشمنان شما نيز مانند آنها رسيده است ( از ابن عباس ) .
و گفته شده مراد اينست كه اگر در روز احد زخمهايى بشما رسيده نظير آنها در جنگ بدر بدشمنانتان نيز رسيده است .