سُنَنٌ
- روشهايى است از خدا در امم پيشين كه چون پيامبر خود را تكذيب ميكردند خداوند آنها را بيچاره و نابود ميساخت و آثار آنان را باقى نگه ميداشت تا موجب عبرت و پند ديگران شود ( از حسن و ابن اسحاق ) و گفتهاند سنن يعنى امثال و نمونهها و مثلها ( از ابن زيد ) .
و بعضى گفتهاند : سنن يعنى امتها و سنت يعنى امت ( از مفضل ) و گفتهاند يعنى اهل سنن .
و گفتهاند معنى آيه اينست كه براى هر امتى روش و طريقهاى بوده كه متابعت آن كردهاند ( از كلبى ) .
فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
- يعنى سير در زمين كنيد و اخبار تكذيب كنندگان را و آنچه را بايشان رسيده با ديده عبرت بنگريد تا پند گيريد و ديگر مثل اعمال آنها را تكرار منماييد و همچون آنها را تكذيب و انكار پيامبر را مپوييد كه نمونه آن عذابها كه بر ايشان فرود آمده بر شما نيز نازل شود .
مراد از مكذبين كسانى است كه بعث و نشر در قيامت و ثواب و عقاب آخرت را انكار كنند كه خداوند در دنيا بنابودى و هلاك عذابشان كند و در آخرت به عذاب دردناك دوزخ و ذلت بيمانند گرفتارشان نمايد .
هذا
- اشاره است به قرآن .
بَيانٌ لِلنَّاسِ
- يعنى دليل و بيانى است براى همگى ايشان ( از حسن و قتاده . ) و گفتهاند اشاره است بقول خداوند ( قد خلت من قبلكم سنن ) از ابن اسحاق و بلخى و طبرى .
وَ هُدىً
- على بن عيسى گويد فرق بين بيان و هدى اينست كه بيان روشن ساختن معنى چيزى است براى ديگرى هر چه باشد ولى هدايت روشن ساختن طريق رشد و سعادت كه طرف به آن راه رود و به راه گمراهى نرود .
وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ
- و اينكه فرموده اين بيان قرآن براى متقين است و با اينكه قرآن بيان و هدايت و موعظه براى همه مردم مىباشد از اينروست كه تنها متقين هستند كه از آن بهره مىبرند و بهدايتش هدايت ميگردند و از مواعظش پند ميگيرند .