بيان آيه 139 - 140
لغت :
وهن - سستى .
2 - اعلون - جمع اعلى و مؤنث آن علياء و جمع عليا ( عليات و على ) .
3 - فرق بين لمس و مس اينست كه لمس چسبيدن بدن است به چيزى همراه با احساس آن چيز و مس صرف چسبيدن است .
4 - دولة - روى آوردن اقبال بجمعى به اينكه به مقصود برسند .
5 - ادان اللَّه فلاناً من فلان - يعنى خداوند شانس و روى آورى آن را براى او قرار داده .
دولة به دو لغت آمده ضم دال ( دولة ) و فتح دال ( دولة ) .
و گفتهاند بضم دال درباره مال و بفتح آن درباره پيروزى جنگ به كار رود .
شأن نزول :
آيه براى تسليت مؤمنان آمده بمناسبت رنجها و زحمتهايى كه در احد بايشان رسيد . ( از زهرى و قتاده و ابن نجيح ) .
و گفتهاند كه چون مسلمين در روز احد از شكاف كوه عقب نشينى كردند و خالد با سواران مشركين آهنگ كوه كرد كه به آن شكاف بالا رود پيغمبر عرضه داشت : بار خدايا از بالا رفتن اينان جلو بگير كه ما را جز به تو قوتى نيست خداوندا در اين شهر جز اين افراد اندك كسى ترا نميپرستد . در اينوقت خداوند اين آيه فرستاد و در پى آن جمعى از تير اندازان بكوه بالا رفتند و سواران مشركين را تير باران كردند تا آنها را به عقب نشينى وا داشتند و مسلمانان بر كوه صعود نمودند و اينست قول خداوند .
وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ
- از ابن عباس .