و روايت است هر كه از آب زمزم سير شود مرضهايش شفا يابد . مفسران گفتهاند كه : از آن آياتست مقام ابراهيم و در آن دلالت و نشانهاى روشن ( بر قدرت حق ) است كه بر آن سنگ سخت جاى پاى وى باقيست و هيچكس جز خدا نميتواند سنگ را چون گل به زير پا نرم كند .
از ابن عباس است كه حرم همهاش همان مقام ابراهيم است .
وَ مَنْ دَخَلَهُ
( اى دخل مقام ابراهيم )
كانَ آمِناً
- يعنى داخل همه حرم شود در امن است و در اينجا چند قولست :
1 - خداوند دلهاى عرب را به اين مطلب معطوف داشت كه به پناهنده بحرم تعرض نكنند اگر چه گناهش بسيار باشد و اسلام اين عطوفت را شديدتر كرد .
2 - جمله خبريه است بمعنى امر يعنى : هر كه حد بر او واجب شود و بحرم پناهنده شود به او چيزى نفروشند و از او چيزى نخرند و با او معاملهاى نكنند تا از حرم خارج شود و حد در بيرون حرم بر او جارى شود - از ابن عباس و ابن عمرو مروى از حضرت باقر ( ع ) و حضرت صادق ( ع ) - پس تقدير چنين است : « هر كه داخل آن شود او را ايمن شماريد و امان دهيد » .
3 - هر كه داخل آن شود با معرفت بجميع واجبات در آخرت از عذاب ابدى در امان خواهد بود و اين از حضرت امام پنجم ع روايت شده و امت اجماع دارند كه هر كس در خود حرم موجبات حد را انجام دهد بايد حد بر او جارى شود .
و چون خداوند فضيلت بيت را ياد كرد بدنبال آن وجوب حجة الاسلام را بيان كرد كه :
وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا
- يعنى براى خداست به گردن كسى كه استطاعت راه يافتن بكعبه را دارد حج بيت كند يعنى ميتواند با نفس يا مال خود به آن راهى پيدا كند .
دربارهء استطاعت اقواليست :
1 - زاد و راحله است ( از ابن عباس )