خاصّه از براى نفس مبارك خود ، وحى به او نازل و به احكامى كه احتياج داشت ، ملهم مىشد . به اين تقريب ، اجزاى نبوّت را بيست و شش گفتهاند كه مدّت نبوّت آن حضرت ، بيست و شش سال بوده . گويند اشاره به عظم شأن اين خصلت ، اين است كه آن حضرت صلّى اللّه عليه و إله فرموده : مرا در مدّت يك سال هريك از اين سه خصلت آموختند . در آنمدّت سواى وصيّت به اين سه خصايل ، وحى به من نازل نشد ؛ در اينصورت آنها نيز جزئى از اجزاى نبوّتاند .
1875 - بهار مؤمن
در حديث آمده : زمستان ، بهار مؤمن است ؛ چه شبانش دراز است كه او زنده همى دارد و روزانش كوتاه است كه وى روزه همى دارد .
1876 - بدبختى
يكى از محدّثين در تفسير حديث نبوى صلّى اللّه عليه و إله كه فرموده : « شقى در رحم مادرش شقى بوده است . » گفتهاند : اين قول از كريمهء
فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ
« 1 » مأخوذ است . شقى كسى است كه در آتش باشد ، چه هربدبختى كه غير آتش باشد ، به بدبختى محسوب نمىشود و بطن امّ ، دل جهنّم است ، لكن در نزد محقّقين استبعاد دارد .
1877 - قائل به نفس مجرّد
محقّق دوانى در شرح « هياكل » گويد : هرحيوانى را نزد مصنّف نفس مجرّدى است ؛ چنانكه در عقايد پيشينيان چنين بود . پارهاى از گذشتگان براى نباتات نيز نفس مجرّد را قائل بودند و اين معنى نيز در پارهاى از اشارات مصنّف به چشم مىآيد ، پارهاى براى جمادات نيز همين باور را داشتهاند .
1878 - واقف به وعده الهى
مردى يهودى حسن بن على عليهما السّلام را در لباس فاخر ديده و خود را در لباس كهنه . از وى سؤال نمود كه پيغمبر شما گفته : « دنيا ، زندان مؤمن و بهشت كافر است » گفت : آرى ! گفت : پس من چرا
هامش
( 1 ) . سورهء قارعه ، آيهء 9 . ( پس جايگاهش هاوى است ) .