تاريخ قابل اطمينان تر 597 هجرى قمرى برابر با 80 - 1179 ميلادى است . انورى استاد برجسته قرون وسطى و سراينده قصيده و نور چشمى سلطان سنجر ( 1159 م / 552 ق - 1118 م / 511 ق ) و در موسيقى ، رياضى ، فلسفه و نجوم هم شهره بود و ارتباط ادبى با رشيدالدين وطواط و ابوالفرج رونى داشت . ميراث ادبى انورى بر اساس متن تصحيح شده ديوان كه در تهران در دو جلد بر اساس نسخه خطى قديمى استانبول ( 708 قمرى ) چاپ شده ابيات آن به 13000 مىرسد .
شرح اجمالى از محتواى اثر : اما نسخه موجود شامل 8000 بيت اشعار وى شامل ؛ قصيده ، قطعه ، غزل و رباعى است . ترتيب الفبايى در نسخه رعايت نشده است .
آغاز نسخه :
« مثال على دستور چو به بنده رسيد * قيام كرد و ببوسيد و بر دو ديده نهاد »
پايان نسخه :
« چو نيسان گر كنار خاك پر گوهر كند باشد * چو سوسن محض آزادى نه چو گل عين رعنايى »
افتادگى نسخه : نسخه از انجام افتاده است ، نسخه در ميانه آسيب جانورى ديده است و [ البته بخش ] بازسازى شده قديمى ، مجدداً ترميم شده است .
تاريخ كتابت : اين نسخه در قرن پانزدهم ميلادى رونويسى شده است .
مكان كتابت : ايران .
نام كاتب : نيامده است .
سابقه نسخه : در سال 1913 ميلادى توسط ال . اف . بوگدانف از ايران وارد روسيه و به انستيتو منتقل شده است .
اطلاعات حاشيه و پشتنسخهاى : در حاشيه يادداشت و شعر با جوهر سياه و شنگرف ( جوهر قرمز ) نوشته شده است و مهرى نيز در نسخه مشهود است .
اندازه صفحه : 21 ، 8 * 11 ، 5 سانتيمتر ؛ تعداد سطر : 17 سطر ؛ اندازه متن : 15 ، 5 * 6 ، 5 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 001 + 242 + 02 برگ .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى .
نوع جوهر : جوهر سياه و عناوين رنگ شنگرف ( جوهر قرمز ) .
نوع خط : نستعليق است .
نوع جلد : صحافى شرقى ، ضخيم [ با روكش ] چرم قهوهاى روشن .
( 810 ) 97 . شماره نسخه :
C 1658 Nov . 1407
نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق
( ديوان اوحدالدين انورى )
شرح اجمالى از محتواى اثر : نسخه در بخش آغازين خود شامل ؛ قصيده در 16 - 18 بيت و در بخش آخر ؛ غزل و رباعى مىباشد و در كل شامل 936 بيت است .
آغاز نسخه :
شاها صبوح فتح و ظفر كن شراب خواه * نرد و نديم و مطرب و چنگ و رباب خواه
پايان نسخه :
« جانا بر نور شمع دور آوردى * يعنى اينكه خط ار چه خوش نبود آوردى
گر آتش آه ماست ديرت بگرفت * ور خط به خون ماست زود آوردى »
افتادگى نسخه :
افتادگىها و [ آفتهاى جانورى ] در ميانه نسخه مشاهده مىگردد .
تاريخ كتابت : از نسخههاى بدون عنوان كه در سالهاى 1050 هجرى قمرى برابر با 07 - 1606 ميلادى رونويسى شده است .
مكان كتابت : فيض آباد .
نام كاتب : نيامده است .
سابقه نسخه : در سال 1919 ميلادى توسط و . آ . ژوكوفسكى از ايران وارد انستيتو شده است .
اطلاعات حاشيه و پشتنسخهاى : در صفحه 29 يادداشت به فارسى در تاريخ 1030 هجرى قمرى برابر با 22 - 1621 ميلادى است و در برگ 1 و 001 يادداشت كوچك و تاريخ 1259 هجرى قمرى برابر با 1843 ميلادى است .
اندازه صفحه : 24 ، 5 * 12 ، 7 سانتيمتر ؛ تعداد سطر : 23 سطر ؛ اندازه متن : 17 * 7 ، 5 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 001 + 29 + 01 برگ .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، نازك ، براق و در گذر زمان [ كِدر و ] قهوهاى شده است .
نوع جوهر : جوهر سياه .
نوع خط : نستعليق .
نوع جلد : [ جلد نسخه ] از بين رفته و در داخل پوشه قرار دارد .