خلاصهها فقط براى اولين توصيف اثر آورده مىشوند . همه نسخههاى ديگر اثر ، شامل ارجاع به خلاصه اول هستند ( در صورتى كه مخصوصا ارجاع به شمارههاى توصيف مشخص نباشند ، منظور چاپ حاضر است ) :
در صورت مطابقت كامل سوژه ، بدين ترتيب اشاره شده است : « شماره فلان را مشاهده كنيد » ؛ در صورتى كه تفاوتها ناچيز باشد ، چنين نوشته شده است : « سوژه با شماره فلان مطابقت دارد » . در مواردى كه ماجراهاى جديدى وارد داستان يا از آن حذف شدهاند و يا اسامى تغيير كردهاند ، از اين عبارت استفاده مىشود : « واريانت فلان شماره » و تفاوتهاى آن نسبت به نسخه اول برشمرده مىشود . اما اگر سوژه تغيير كرده و به شكل ديگرى ، با لهجه و اسامى ديگر آمده است و مخصوصا مكان تنظيم آن به گونهاى جديد وجود دارد ، اين سوژه به عنوان داستانى ديگر تلقى مىشود ، و اين عبارت به كار برده مىشود : « گونه ديگرى از فلان شماره » و خلاصهاى از گونه جديد آورده مىشود . براى مثال اين مورد آخر مىتوان
No 1 / 44 , No 3 / 5
را نام برد ، كه در آنها سير سوژه داستانها مطابقت دارد ، اما همه اشخاص داستان داراى نامهاى ديگرى هستند ، برخى از حوادث تغيير كردهاند و مهمتر اينكه هر دو گونه داستان در يك مجموعه داستانى ديده مىشوند ، در نتيجه ، گردآورنده آنها را به صورت دو اثر مستقل تلقى مىكند .
پس از هر خلاصه ، مطابق با طرح پذيرفته شده در بخش مربوط به لنينگراد موسسه شرقشناسى آكادمى علوم ، قسمتهاى زير قرار مىگيرند : ذكر اثر ، چاپ و ترجمه و ديگر نسخههاى آن « 1 » . عناوين داستانها در قسمت « نسخههاى ديگر » ، تنها در صورت تفاوت در خواندن آنها آورده مىشوند « 2 » .
در تمام قسمتهاى ذكر شده ، تفاوتهاى تحتاللفظى در داستان در نظر گرفته نمىشوند ، معيار شناسايى ، همان مطابقت سير سوژه و موضوع است .
در طرح توصيفها ، قسمت « نوع سوژه » نيز وارد شده است . ضرورت اين قسمت به اين دليل است ، كه در حال حاضر ، همه جا مطالب فولكلور را ترتيب و تكميل مىكنند « 3 » . در اين امر بيش از همه ، مكتب آ . آرنه شهرت يافته است كه سيستم خاصى را براى دسته بندى سوژههاى فولكلور ترتيب داده است . استفاده از كتاب راهنماى آ . آرنه و پيرو روسى وى ان . پ . آندريف براى مقايسه با نسخههاى ما امكان ارائه جاى اشغال شده توسط سوژههاى نسخهء خطى ، در فولكلور ملل دنيا را مىدهد « 4 » . علاوه بر اين تقسيم سوژهها به موضوعهاى متفاوت ، يا مىتوان گفت « واحدهاى اطلاعات » فولكلورى ، با هدف آوردن همه مطابق با كتاب راهنماى تامپسون « 5 » ، پيرو آ . آرنه ، در اين مرحله غير منطقى به نظر مىآمد و اين كار براى محققان آينده باقى مانده است . سيستم تامپسون ، تغييرخلاصه لفظى را به شكل كد گذارى پيشنهاد كرده است .
كد گذارى داستان بر اساس سيستم تامپسون ، اگرچه مطالب تكميلىاى را در اختيار گروه كوچكى از فولكلوريستها قرار مىداد ، اما دسترسى به مطالب داراى چنين سبكى را براى فيلولوگها و تاريخدانها دشوار مىكرد ، درحالى كه اين نوع چاپها در وهله اول براى آنها در نظر گرفته شده است .
هامش
( 1 ) . قسمت « نسخههاى ديگر » شامل مقايسه با نسخههاى مجموعههاى ديگر به شرح ذيل است : بخش مربوط به لنينگراد موسسه شرقشناسى ؛ گ . پ . ب . ( لنينگراد ) ، دانشگاه دولتى لنينگراد به نام ژدانوف ؛ مخازن كتاب تاجيكستان كه اين نسخهها در خلاصه رساله علمى « چگونگى نثر داستان گونه » توسط يو . ساليموف توصيف و همچنين بنا به درخواست نويسنده اين كتاب انجام شدهاند ( توصيف در خلاصه رساله علمى به خط عربى ، و بقيه به زبان تاجيكى و خط روسى انجام شدهاند ) ؛ آكادمى علوم ازبكستان كه اين نسخهها در كاتالوگ س . و . ر . ذكر و توسط يو . سليموف ( كدهاى 3985 ، 368 ) و توسط يو . ى . بارشفسكى ( پنج نسخه ) توصيف شدهاند ؛ و مقايسه با نسخههاى كاتالوگهاى مخازن اروپايى در حال انجام است . منابع ايرانى تا آنجا كه مشخص شده است ، اين نوع كاتالوگ را تهيه نكردهاند .
( 2 ) . همچنين در مواردى كه واريانت عنوان ، تفاوتهاى ناچيزى با عنوان داستان مورد بررسى دارد ، اين واريانت آورده نمىشود ( براى مثال ، در موارد جابجايى كلمات ، حرف اضافه متفاوت و يا اينكه زمانى كه يك يا دو كلمه به گونهاى ديگر نوشته شدهاند ) .
( 3 ) . براى مثال ، كتاب « يادداشتى براى چگونگى نگهدارى آرشيو و منظم كردن مطالب فولكلور » ، سردبير مسئول و . يا . پروف ، 1964 ، و اثر چند جلدى :The Mythology of all races in thirteen volumes . N . Y . , 1964 .( 4 ). A , Aarne . The types of the Folk - Tale . Helsinki , 1928 ;ان . پ . آندريف راهنماى موضوعهاى داستانگونه بر اساس سيستم آ . آرنه . لنينگراد ، 1929 .
( 5 ). S . Thompson . Motif - index of folk - Literature , Vol . 1 - 6 , Copenhagen , 1955 - 1958 ; N . Elisseeff . Themes et motifs des Mille et une nuits , Essa , de classification . Beyrouth , 1949 .