پس هرگاه چنين باشد ، واجب است بر هربالغ و عاقل از فرزند ايشان كه سعى نمايد در تحصيل آنچه طلب شده از او كه آن معرفت خدا و بندگى معبود بىهمتاست به قدر امكان كه
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها
تكليف ما لا يطاق از حكيم كامل روا نيست .
و لمّا كان ذلك محالا إلّا بعد معرفته ، و النظر فى ذاته و صفته بما يستحقّ من جليل صفاته ، و اتّباع أوامره و امتثال مراضيه و اجتناب ما يكرهه و الامتناع عن معاصيه ؛
و چونكه عبادت محال است مگر بعد از معرفت و
/ 3 A /
نظر و استدلال در ذات حقّ و صفت او به آنچه لايق بزرگى و صفات او باشد از سلبيّه و ثبوتيّه كه منقسم مىشود به ذاتيّه و حقيقيّه و اضافيّه و فعليّه كه به حقيقت راجعند به سلبيّه نه آنكه زايد باشد بر ذات ، چنان كه رفتهاند به آن اشاعره ؛ يا صفاتى « 1 » كه مستلزم جسميت باشد ، چنان كه رفتهاند به آن مشبّهه و مجسّمه كه طايفهاند از حنابله .
و محال است عبادت مگر به تابعيت اوامر و نواهى خدا و رضاجويى معبود بىهمتا و دورى از آنچه كاره است آن را واجب تعالى ، و نگاه داشتن نفس سركش و منع نمودن او از تكاپوى او در ميدان معاصى از آنچه نهى فرموده آن را .
هامش
( 1 ) . س : صفات .