صحابى ، هرگز كسى ديگر را به فرماندهى سپاه نمىگماشتند .
ابن مسكويه نيز گفته است كه نام سماك بن خرشهء غير ابودجانه ، در فتح شهر رى نيز برده شده است . ( ز ) [ پايان سخن ابن حجر ] .
همچينن ابن حجر با اعتماد به همان روايات سيف ، سماك بن عبيد عبسى را از اصحاب رسول خدا دانسته ، و برايش شرح حالى جداگانه نوشته ، و در ضمن آن گفته است :
نامش در شرح حالى كه گذشت آمده . . . و از او در فتح همدان نيز نام بردهاند . . .
سماك بن مخرمه نيز از اين فيض محروم نمانده ، و ابن حجر و ديگران با همان اعتماد كه به روايات سيف مبذول داشتهاند ، سماك بن مخرمه را هم جز اصحاب رسول خدا پذيرفته و برايش شرح حالى جداگانه در كتابهاى خود آوردهاند .
به اين ترتيب ابن حجر اين سه نفر را كه بنا به گفتهء سيف عهدهدار پست فرماندهى سپاه بودهاند به همان دليل در قسمت اول كتاب خود آورده ، و مخصوصاً به آن دليل هم تصريح كرده است . توجه كنيد او مىنويسد :
من از آن روى اينان را در اين قسمت از كتاب خود آوردهام كه در پيش نيز گفتهام كه آنان در فتوح به جز شخص صحابى ، كسى ديگر را هرگز به فرماندهى سپاه نمىگماشتند .
با اين حساب ، در نظر ابن حجر در صحابى بودن اين سه صحابى سيف آفريده هيچ شك و ترديدى وجود ندارد . زيرا اينان فرماندهى سپاه را بر عهده داشتهاند ! !
ابن حجر سخن خود را دربارهء سماك ، صحابى سيف آفريده با حرف ( ز ) پايان مىدهد ، تا نشان داده باشد كه او شرح حال اين صحابى را بر ديگر تذكرهنويسان پيش از خود اضافه دارد .
ابن عبدالبر نيز چنين كرده و در شرح حال « سماك بن مخرمهء اسدى » مىنويسد :
سيف بن عمر آورده است كه « سماك بن مخرمهء اسدى » ، « سماك بن عبيد عبسى » ، و « سماك بن خرشهء انصارى » غير ابودجانه نخستين سردارانى از عرب بودند كه فرماندهى پادگانهاى ( دستبى ) را بر عهده گرفتهاند .
خمسون ومائة صحابي مختلق ( يكصد و پنجاه صحابي ساختگى ) ( فارسى ) — صفحة 258
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٢٥٨