عراق عرب سرزمينى است از . . .
سيد جليل امير جمال الدّين عطاء اللّه بن فضل اللّه ملقب به امير جمال حسينى محدّث دشتكى شيرازى هروى معروف به امير جمال الدّين محدّث هروى .
وى فاضلى عالم و بزرگوار بود و از دانشوران اوائل دولت صفويه بشمار است .
من به خط يكى از فضلا دعايى را كه از خط شريف او نقل كرده است ديدهام و همان فاضل او را اينچنين ستوده است : السيّد السّند العالم الكامل جمال الملة و الدّين عطاء اللّه الحسينى المحدّث .
مؤلف گويد : در يكى از مواضع به فائده و تحقيقى برخوردم كه از كتاب روضة الاحباب امير جمال الدّين عطاء اللّه محدّث دشتكى شيرازى كه به پارسى تأليف كرده نقل نموده بود و از فاضل هندى شنيدم مىگفت آثارى از امير جمال در نزد من موجود است كه آنها را به سبك شيعه تأليف كرده است و او كه در روزگار سلطان حسين ميرزا بايقرا در هرات مىزيسته كمال تقيّه را مراعات مىنموده است . به همين مناسبت به تهمت تسنّن دچار بوده است .
قاضى نور اللّه در مجالس المؤمنين نام و نشان او را ايراد كرده و بىاندازه از وى تمجيد نموده و او را از علماى اماميه برشمرده است و از تاريخ حبيب السير نيز مدحتگرى او را نسبت به وى ياد كرده و در طى آن نوشته و ابراز داشته است : اين سيد اجلّ امير جمال الدّين عطاء اللّه محدّث دشتكى شيرازى محدثى دانشور و بزرگوار بود و در هرات مىزيست و در مدرسهء سلطانيه در زير قبّهاى كه سلطان حسين بايقرا دفن شده تدريس مىكرده است . . .
امير جمال الدّين مانند عمويش امير سيد اصيل الدّين « 1 » در علم حديث محدثى
هامش
( 1 ) - در رجال حبيب السير مىنويسد : مولانا جمال الدّين چند سالى را در مدرسه شريفه سلطانيه در زير گنبدى كه اكنون قبر سلطان حسين بايقرا در آنجا قرار دارد در خانقاه اخلاصيه به درس و افاده اشتغال داشت و هفتهاى يك نوبت در مسجد جامع دارالسلطنهء هرات به منبر مىرفت و همگان را از بيانات خويش مستفيذ مىكرد . عاقبت انزوا اختيار كرد و به عبادت اشتغال ورزيد - م .