نحرير و براج حذف نموده است و ممكن است اينگونه اشتباه از ناحيهء نسخهبرداران به وجود آمده باشد ، زيرا صدور چنين اشتباهى از مانند ابن خاتون نادرست است .
در پى آنچه آورده شد مىگوييم شيخ على كركى در ضمن اجازهاى كه به شيخ برهان الدّين ابو اسحاق ابراهيم بن على داده است در بزرگداشت از ابن براج مىنويسد :
الشيخ السعيد خليفة الشيخ الامام ابى جعفر محمد بن المحسن الطوسى بالبلاد الشامية عزّ الدّين عبد العزيز بن نحرير البراج قدّس اللّه روحه .
در اين تعريف نيز لفظ « ابن » از ميان نحرير و براج از قلم ناسخ افتاده است . يكى از شاگردان شيخ على كركى كه در رسالهاى كه به منظور ثبت اسامى مشايخ اصحاب ما تأليف كرده مىنويسد : از ايشان است شيخ عبد العزيز بن براج طرابلسى و كتابهاى ارزشمندى تأليف كرده است . از آن جمله است المهذب و الكامل و الموجز و الاشراق و الجواهر و او شاگرد شيخ محمد بن حسن طوسى است .
مؤلف گويد : در هيچيك از مدارك ديده نشده است كه كتاب الاشراق از آثار ابن براج بوده باشد و تنها همين فاضل در اين رساله كتاب مزبور را به وى نسبت داده است و ممكن است در نسخهبردارى تصحيفى رخ داده باشد و يا كتاب الاشراق همان كتاب الاشراف « با فا » باشد و آن هم از آثار شيخ مفيد است و مؤلف رساله آن را از آثار ابن برّاج دانسته است .
ملا نظام الدّين قرشى در نظام الاقوال مىنويسد : ابو القاسم عبد العزيز بن براج از بزرگان اصحاب ما بوده است و در سال 429 هجرى به درس سيد مرتضى حاضر مىشده و پس از رحلت سيد ما بقى مراتب علمى را از محضر شيخ طوسى بهرهمند گرديده است .
برخى از علما از قبيل شهيد اول در دروس و امثال آن از وى به قاضى تعبير كردهاند و اين تعبير ازآنجهت بوده است كه ابن براج مدت بيست سال يا سى سال داورى طرابلس را عهدهدار مىشده و در شب جمعه نهم ماه شعبان سال 481 هجرى وفات يافته است و محمد بن على بن حسن حلبى از او روايت مىكرده و خود او از سيد مرتضى و شيخ طوسى و محمد بن عثمان كراجكى و تقى بن نجم ابو الصلاح حلبى
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 181
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص١٨١