مؤلف گويد : نظير آنچه ابن شهرآشوب ، انجام داد احتمال تعدد را در حق وى ايجاب مىكند و حال آنكه حقيقت آن است كه ابو الفتوح مفسر تفسير مزبور منحصر به فرد باشد ، ليكن كنيهاش به اندازهاى شهرت داشته ، كه نام او را تحت الشعاع خويش قرار داده است . و به همين مناسبت شيخ معاصر در امل الآمل 1 / 99 و 356 گاهى او را در ( باب اسما ) نام برده و عبارات منتجب الدّين را بدون اندك تغييرى ، ايراد نموده است ، و گاهى او را در ( باب كنى ) اسم مىبرد ، و كلام ابن شهرآشوب ، در معالم العلماء را نقل كرده است ، و از اين طرز نامبردارى او چنان به گمان مىرسد ، كه مؤلف امل هم دربارهء وى احتمال تعدد مىداده است .
مؤلف گويد : كتاب تفسير كبير او ، كتابى مشهور و در اختيار همگان مىباشد و من ربع اوّل آن را ، در اصفهان ديدهام ، و آن نسخه كه در كمال كهنگى بود ، در روزگار خود او نوشته شده بود ، و بر پشت آن مجلد به خط خود اجازهاى ، براى يكى از شاگردانش نوشته ، و تاريخ آن 522 هجرى قمرى بوده است و نسبت خود را چنين ياد كرده است : حسين بن على بن محمّد بن احمد خزاعى « 1 » . علاوه بر اين گروهى ديگر از علما - از جمله فرزندش ( تاج الدّين محمّد ) - تفسير مزبور را ، بر وى قرائت كردهاند ، و خط ابو الفتوح جاىجاى تباهى يافته بود .
هامش
( 1 ) - در پاورقى ترجمه مجلد سوم روضات از مرحوم محدث ارموى نقل كردهايم ، در مقدمه تفسير گازر مىنويسد : از جمله اجازات ابو الفتوح اجازهاى است كه در پشت يكى از آثارش براى يكى از شاگردانش نوشته است ، و تاريخ آن اواخر ذيقعده سال 547 هجرى بوده ، و اجازهء ديگرى است كه براى فرزندش تاج الدّين ابو جعفر محمّد نوشته ، اين اجازه كه عمومى است و تاريخ آن ماه ربيع الاوّل سال 551 هجرى بوده بر پشت كتاب رجال نجاشى نوشته شده است - م .