و از كتاب مناقب بهدستمىآيد كه از شيخ عالم صالح ابو الحسن محمّد بن احمد بن شاذان قمى و همچنين از شريف ابو الحسن حمزة بن محمّد بن حسن علوى ، از محمّد بن همام روايت مىكرده است .
187 - سيد ركن الدّين ابو محمّد حسن بن محمّد بن شرفشاه علوى حسينى استرآبادى گرگانى موصلى
وى ، پيشوايى فاضل و علامه و مؤلف كتاب المتوسط در شرح كافيه و ديگر آثار و مؤلفات است و به عنوان سيد ركن الدّين استرآبادى ، و گاهى به سيد ركن الدّين جرجانى ( گرگانى ) و هنگامى به سيد ركن الدّين موصلى شناخته شده ، و همهء اين شهرتها متوجه ، به شخص واحد است هرچند احتمال تعدد هم داده مىشود .
دربارهء تشيّع و تسنن اين سيد ، اختلاف است و به همين مناسبت ما نام او را در هر دو بخش تشيّع و تسنن آورده و در بخش دوم مفصلا راجع به او مطالبى ابراز داشتهايم « 1 » .
از جمله آثار او سه فقره شرحى است به نامهاى : صغير و كبير و وسيط كه به عنوان متوسط شناخته شده ، و بر كافيه ابن حاجب نوشته است . و نيز بيست فقره سؤال راجع به علوم حكمى و منطقى از خواجه نصير الدّين طوسى رحمه اللّه كه معاصرش بوده ، كرده است و محقق طوسى نيز تمام آنها را
هامش
( 1 ) - سيوطى در بغيه مىنويسد : استرآبادى به مراغه رفت و از محضر خواجه نصير استفاده كرد و از فطانت و زيركى شعلهور بود و رياست تدريس مراغه را از طرف خواجه به عهده گرفت و به تدريس حكمت مىپرداخت و حواشى بر تجريد نوشت و شرحى بر قواعد العقائد براى فرزندش نصير نوشت و سالى كه خواجه يعنى سنه 673 هجرى به بغداد رفت ، وى در ملازمت خواجه بود و همان سال كه خواجه وفات يافت ركن الدّين به موصل رفت و در آنجا ماندگار شد و تدريس مدرسه نوريه و اوقاف آنجا را به عهده گرفت و تدريس شافعيه مدرسه سلطانيه به عهدهء او واگذار شد و در سال 715 در 14 صفر و يا به قول اسنوى در 718 هجرى درگذشت و هفتاد و اندى سال عمر كرد و دانشورى متواضع بود و براى هركسى حتى براى سقا رعايت احترام مىكرد - م .