Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 226

Contributors:

P.226
مصطكى است كنجورس اسم يوناني جاورس است كندس الدواب عود العطاس است كنجده اسم أصفهاني انزرو تست ودر ديلم كنچه نامند كنجد اسم فارسي سمسم است كندم اسم فارسي بر است كنكر اسم فارسي حرشف است كندم مكة اسم ديلمى خندروس است ودر أصفهان ذرهء تكه نامند كندم ديوان اسم فارسي شيلم است كنكر خر اسم فارسي باد آورد است كنه اسم فارسي قراد است كند نا اسم فارسي كراث است كنار اسم فارسي نبق است وبلغة مازندران اسم درخت نيم است كنب اسم فارسي قنب است كنجشك اسم فارسي عصفور است كندر واسم هندى كندر است كنپل اسم هندى فنپل است كند هست اسم هندى كبريت وكند هك وكندك نيز نامند كنبر اسم هندى خرزهره است كنده اسم هندى نيشكر است كندهيل اسم هندى ففاح اذخر است كند اسم هندى صمغ است كنجوه اسم هندى خراطين است كنواى بهتدى عنب الثعلب است كندا بندى بصل الفار است كنداشير بلغة هندى ساذجست كتجهال بهندى طحلب است كندنا بهندى حند قوقيست كنتول بهندى اشنانست كنكوتى بهندى دخن است كنوار بهندى صبر است كنول بهندى نيلوفر است كومه بلغة أصفهاني نوعي زمريست كه مايه آبكامه را در شير حل نموده استعمال ميكنند ودر خواص قريب بمرى وبتخفيف آن كمتر از آن دمضر سينه نيست اما اكثار أو باعث تبهاى عفنى وارو رام مزمنه است كوستيل لغة تنكابن وديلم است وابن تلميذ بلغة طبرستان ديو دار وبلغة مازندران گوزن گياه بيان نموده واو نباتيست برگش شبيه به برگ نارنج وساق أو زيادة بر دو زرع وتخمش سياه وبقدر آلوبالو وظاهر بيخش سياه ودرونش سفيد واو غير لفاح است وبالخاصية هر فعلى كه قالع أو در حين قلع أو كند وبهر قولي كه ما تقى كرد وشارب أو بهمان فعل وقول مبادرت نمايد وآزموده است ومستعمل از آن در ولايت ديلم برگ اوست ودر أطعمه استعمال مينمانيد در آخر دويم كرم وخشك ومسكر ومورث بيخوابى وبيهوشى ورافع سلس البول وبول در فراش ودرد مفاصل وامراض باردهء رطبه وقدر شربت از برگش كه با أطعمه طنج نمايند تا ده درهم واز بيخش تا پنج درهم واكثار أو مورث جنون وكشنده است كوارع جمع كراع است ومذكور شد كور اسم فارسي مقل است كو نهان كنهانست كوالف باد آورد است كور كندم جوز جندم است كوكب ساموس طين ساموس است كوك خس است كوپر اسم هندى فلفل است كوكب الأرض طلق است ونزد بعضي اقيموليا كور النحل آيشان زنبور عسل است كولان نوع نواسل است كوركبا اسم فارسي ذخر است كوشلو اسم فارسي جنطياناست كوخلن اسم رومى اثمد است كوكا فيلوس اسم سريانى اجاص است كوله بر اسم فارسي انجدانست كوزره اسم فارسي خرنوب شاميست كويج اسم فارسي زعرور است كوش ما هي اسم فارسي شنج است كوكرد اسم فارسي كبريت است كون بفتح أول ودوم اسم فارسي فتاد است كوكرچين اسم تركى حماحم است كوكل اسم هندى مقل است كوكر اسم هندى قسط اتست كوة چوبى اسم هندى حب النيل است كوكرى بهندى زجاجيست كوكرنده بهندى كما فيطوس است كو كامندى اسم هندى خصى الثعلب است كوند بهندى صمغ است وكم اسم هندى خراة است كوله تره اسم مازندرانى حرف بابلى است كهربا سندى گويد از نوعي مهره است واز درياى مغرب بساحل مى افتد وبعضى را اعتقاد آنكه صمغ درخت حور وغيران است واز بلاد اروس وبلغار ومغرب خيزد ونزد بعضي آب چشمه است در جزاير بحر مغرب كه مانند مرمر متحجر ميكردد وحقير قطعهء از كهربا مشاهده نموده كه مكسى در آن مانده بود ومتحجر شده بود ونزد محمد بن أحمد معدنيست ومغربى أو قويتر از طرابلسى است واز أقوال قد ما ظاهر ميكردد كه كهربا باد سندروس يكجنس باشند وسند روس مخصوص بلاد هند وكهربا مخصوص مغرب وشمال باشد ودر ربودن كاه هر دو شريكند وسند روس ماندگى حرارة كه از ماليدن أو بهم رسد جذب كاه مىكند وكهربا محتاج باليدن زياد است ودر سند روس سرخى غاليست ودرا كهربا آن است كه در ساحل بحر مغرب واز زمين مزارع مغرب بهم رسد ودر كرمى معتدل ودر دويم خشك ونزد بعضي در أول سرد است ومقوى معده ودل ومفرح وقاطع نزف الدم جميع اعضا حابس نفث الدم وحيض ونزلات دماغى وقى وجهة اسهال وموى ويرقان وخفقان وحرقة البول وضعف كرده وسنگ مثانه ويا مصطكى جهة عسر البول وبالخاصية جهة زحير نافع وطلاى أو جهة شكستگى اعضا وبا مورد جهة منع عرق ضعفا وبا صبر جهة ساقط كردن دانه بواسير وبا آب جهة سوختگى آتش وتعليق أو جهة حفظ جنين از اسقاط ورفع يرقان از مجربانست وتعليق أو بر معده جهة منع تخمه وبا خود داشتن جهة تقوية دل ورفع خوف طاعون وذر ورا وجهة التيام زخمها مفيد است وچون بوزن چهار شعير أو را در طالع سرطان صورت بوزينه قايم الذكر نقش كنند حامل أو از جمع فتورى نيابد وگويند مضر سر ومصلحش بنفشه است وبدلش سند روس واكر يافت نشود ودو وزن أو طين ارمنى وثلث در من أو سليخه ودر تفريح مرواريد ودر رفع طاعون مرجان وقدر شربتش نيم مثقال است كهبانا اسم سريانى شاخ نبات فادانياست كهيله