Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 221

Contributors:

P.221
وامعا ومصلحش كتيرا وقدر شربتش تا پنج درهم است كسنين اسم رومى حشيشة الزجاجست كسوس خشخاش وزبديست كسب جرم وثقل حبوباتست كه افشرده روغن أو را گرفته باشند كسن بأقل خشك است ونزد بعضي اسم فارسي كرسنه است كسر زفت خشك است كسفره كزبره است كسيقون ولبوث است كسته اذان الغنر است كسبه ابن عرس است كسمه خبز الطابونست كسوزى اسم هندى مشك است كسيس اسم هندى زاج سياه است كسبند اسم هندى عصفر است كشت برگشت اسم فارسي بنا نيست مانند ريسمان باريكى هم پيچيده وأكثر آن پنجعدد مىباشد وگلشن يك عدد مايل بسياهى وزردى وبرگش شبيه بدنباله عقرب وبشيرازى پيچك نامند وبهترين أو هنديست در أول گرم ودر آخر دويم خشك ومسهل بلغم غليظ ومحلل وملطف وجالى ومضاد أو جهة أو رام بارده وقوبا وجرب نافع وقاطع باه وشير ومصلح أو جست الصنوبر وقدر شربتش يك درهم وبدلش صبر است كشوث گياهى است مانند ريسمان باريك بي برگ وساق ومايل بزردى وبتركى وبر خارهاى وگياه ها مى شد وگلش ريزه ومايل به سفيدى وتخم أو كوچكتر از ترب ومايل بتندى وزردى ودر أول گم ودر دويم خشك ومفتح سدهء احشا ومدر بول وحيض وشير وعرق ومقوى معده وجگر ورافع فضلات متعفن عروق وملين طبع وجهة تبهاى كهنه ويرقان وهشيهء بدن وربو وخناق ومغص وضعف معده وجگر وزبد ورافع فضلات متعفن عروق إلى وسپرز ورياح آن نافع وآب أو با سكنجبين مسهل صفرا ومطبوخ أو در تقيح وخيسانيدهء أو در اسهال توثير وقدر شربت از آب أو دوا وقيه واز جرم أو در مطبوخات پانزده درهم ومغثى ومصلحش كثيرا وتخم أو در افعال قويتر از ساير اجزا وضماد أو جهة جرب ونقرس مفيد وبو دادهء أو قابض وقدر شربتش دو درهم وگويند مضر سپرز است ومصلحش سكنجبين ومضر ريه ومصلحش كاسنى است وبدلش با دروج ودو ثلث أو افسنتنين است كشمش اسم فارسي زبيب بيدانه است ومويز نيز گويند وبهترين أو سبز باليده است مبهى وبا قوة مسهله وخواص أو در رنبيب مذكور شد كشوت رومى افسنتين است كشط قسط است كشه اسطوخودوس است كش پنير مايهء خرماست ودر طلع مذكور شد كسترى ماش است بشنيز اسم فارسي كزبره است كشك اسم فارسي اقط است كشف اسم فارسي سلحفاة است كشمش كاوليان سم فارسي دبق است كشته اسم فارسي نداست كشنيز كوهى اسم فارسي تخم مخلصه است كضيتون اسم فارسي بادنجان برتسيت كعب استخوان متصل بساق است وبه فارسي قاب نامند وبهترين أو كعب گاو وخوك است وخواص كعب خوك مذكور شد وسوخته كعب البقر جهة سپرز وتقوية باه وبا عسل جهة تقوية جگر وتفريح ودل نافع وقدر شربتش تا سه مثقال وستون أو مقوى دندان وضماد أو رافع برص وكتحال أو مقوى باصره است كعب الغزال فايند بحريست كعك خبز الطابونست كفاله اسم فارسي احريض است كف الضبع نباتيست ربيعى وچند روزى بيش نميماند وبرگش مدور وكم عدد ومتشقق بقدر برگ كرفس وبر روى زمين پهن مىشود وشاخهاى أو باريك وبزردى زمين منبسط واز يك بيخ چند شاخ ميرويد وزغب دار وگلش زرد وسفيد مىباشد ونزديك آبها وزمين نمناك ميرويد ودر دويم كرم وخشك وملطف خلط ومقطع ومحلل وجالى وبيخ أو راجهة برون گوشت زياد ورويانيدن گوشت صحيح وثقيه جراحات ورفعه ثاليل محرب دانسته‌اند وكتحال أو رافع بياض است كف الهر نباتيست شاخهاى أو باريك بقدر شبرى ودر زير هر شاخى سه چهار برگ مستدير متشقق وبر زمين چسبيده وگلش زرد وبسيار براق وبا عطريت وبيخش بقدر زيتونى وبا شعب ودر أول پائيز ميرويد ودر طبع وخواص مانند كف الضيع وفرزجهء بيخ أو معين حمل ودزور أو جهة قروح خبيثه وبا عسل جهة ثاليل مؤثر است كف آدم نباتيست بقدر زرعى وبرگش مستدير وبقدر برگ نورد وبيخش ما بين سياهى وزردى ودرونش سرخ وتخم أو از تخم كافثه باريكتر وبا تلخى است ونزد بعضي گياه بهمن سرخ است در أول كرم وخشك ورافع خفقان ومحلل رياح ومقوى جگر ودر افعال قايم مقام بهمن سرخ وقدر شربتش يك مثقالست كف الاجزم وكف الجذ نيز گويند نزد بعضي درخت پنج انگشت ونزد بعضي بيخ سنبل رومى ونزد برخى كرم بيضاست وبعضى گويند خصى الكلب است كف عايشه أصابع صفر است ونزد بعضي جرجير كف العقاب قاطانيقى است كف النسر خرنبلست وكف الدابة نيز گويند وبلغة مصر اسم اسقولو قتدر يونست كف السبع كف الضبع است ونزد بعضي كسكيج است كف الكلب بد اسقانست كف الأسد عرضيثاست كف مريم أصابع صفر است ودر عراق شجرهء را نيز باين اسم نامند ودر مغرب بنطافلونر اكف الذئب وكف الأرنب جنطياناست كفرى پوست وغلاف شكوفه درخت خرماست واصل شكوفه تازه مسمى بطلع وخشك أو موسوم بدقيق النخل وكشن است وطلع مذكور شد وكفرى باعطريه قويه وچون كهنه كرد وسرخ مىشود وقوتش زايل ميكردد ودر آخر دويم خشك وبا حرارت كمي وبرودت زياد ودو مثقال از سفوف أو قابض ونيم رطل نيم كوفتهء أو را چون بايكر طل ونيم آب بجوشانند تا بنصف رسد وبا وزن أو شكر تقوا آورند جهة درد كرده ومثانه وضعف هيضه واحشا ومنع الضباب مواد وبمعده ورحم مفيد وسنون كفرى مقوى لثه ورافع آلكه وقروح خبيثه است