Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 218

Contributors:

P.218
ديوانه وورم غددى مؤثر ولحماد كرم كردهء أو جهة بواسير وخوردن نيمدرهم أو جهة قرحهء امعا مفيد است ونوع برى رز را قوة قابضه قويتر وشكوفه آن بهترين اجزاى أو دو مثقال خشك أو حابس اسهال ومدر بول وحابس نفث الدم ومقوى معده ومانع ترش شدن طعام در معده وضماد أو رافع ادرار والتهاب معده وورم چشم وجرب وقلاع وقروح خبيثه ورادع مواد حاره وحمول آن قاطع حيض است وچون أو را در سفالى بسوزانند جهة درد چشم وبا عسل جهة داخس وناخنه سستى بن دندان ورفع خون أو مفيد است وآب طبيخ أو بقدر سى وپنج مثقال با قدرى شكر مسهل رطوبات وماء اصفر وپوست رز جهة قطع خون لثه مجربست وروغن رز كه شكوفه آن را مكرر در روغن زيتون كرده بعد از هر دو سه روز تجديد كنند باقوة قابضه ورادعه وقايم مقام روغن گلسرخ وخابس عرق وجهة قروح ساعيه وجوشش دهان نافع است كرنب به فارسي كلم وبا صفهانى قمر يب نامند بستاني وبرى وبحري مىباشد وقنپط قسمي از بوستانى است ومذكور شد وقسم معروف أو را بيخش مانند چغندر وسبز وبرگش سطبر واصنفا أو شامي وهمدانى وموصلى واندلسى ومختلف الاشكال مىباشد ومجموع أو مركب القوى در أول كرم وخشك ومبهى ونيكو كنندهء رخسار ومولد منى ومنوم ومانع صعود وبخارات بدماغ ومانع مستى وباعث سرعة حركة أطفال ونيم پقخت أو مسهل ومهراى أو قابض ورافع خمار وارتعاش وسرفهء مزمن وعصارهء أو بااير ساونطرون مسهل وشراب رافع سم أفعى وخوردن أو هر روز بقدر يكوقيه رافع درد سپرز وگرفتگى آواز وآب مطبوخ أو منقى بدن وعرق ومسكن دردسر جهة سرفهء كهنه ودرد كمر وزانو وورم حجاب واحشا وتاريكى چشم كه به سبب بخارات ورطوبات باشد نافع ومضر محرورين ومصلحش پختن أو با گوشت فربه وروغن بادام وشراب ممزوج به آب وسكنجبين ودر مبرودين خردل وأمثال آن وضماد أو رافع ريختن موى وبا حلبه وسركه جهة نقرس ودرد مفاصل وزخمهاى عميق وضماد برگ أو با آرد جو جهة فسام أو رام ودر اخرهاى باد سرخ ومترى وسرطان وبا نمك جهة نار فارسي وبا زاج وسركه جهة برص وجرب وسعوط آب أو منقى دماغ وحمول أو با شبلم جهة رفع احتباس حيض وفرزجهء شكوفهء أو قاتل چنين وسوخته أو بغايت مجفف ورافع قلاع وزردى بن دندان وسعفه ومانع رويانيدن موى وبا پيه خوك وأمثال آن جهة خنازير وجراحات صلبه وبيلات وبا سفيدهء تخم مرغ جهة سوختگى اتش مفيد است وتخم أو در دويم كرم وخشك ومبهى وكشندهء كرم معده وطلاى ورافع منش وگلف وقدر شربتش دو مثقال است وكلم برى در شكل شبيه ببستانى وسفيد تر از آن وبا زغب وتلخ وتخمش شبيه بفلفل سفيد است ودر سيم كرم وخشك وبسيار جالى ومخلل وبيخ تخم أو بقدر دو درهم رافع سم أفعى وتخمش بغايت محرك باه است وكلم بحريرا برگ دراز وسرخ وشبيه به برگ زراوند مد جرح است وطعمش شور وبا تلخى وخوردن أو جايز نيست ودر ضمادات محلله مستعملست ودو مثقال از تخم أو در كشتن حب الفرع بسيار مؤثر است كراث به فارسي كندنا وبا صفهانى تره وبديلمى گوار نامند برى وبستانى مىباشد وبستانى أو را نبطيى نامند وآن اقسام است آنچه برگش باريكتر ودر تمام سال موجود است تراشه البقل وكراث المائدة گويند وآنچه در آخر زمستان وأول بهار مىرسد شبيه به پياز وقبهء آن مانند قبهء پياز است كراث شامي نامند واز مطلق أو مراد كراث البقل است در سيم كرم ودر دويم خشك وخوردن أو بعد از غذا مانع ترش شدن طعام وملين طبع ومدر حيض وملطف ومبهى ورافع قولنج ومفتح سدهء جگر ومقوى كمر وقوه هاضمه ومنقى قصبهء ريه وآبش بقدر سه مثقال ونيم قاطع خون بواسير ومحرك باه وعسل جهة جميع امراض بارده ورطبه سينه وبا ماء العسل جهة سموم نافع ومطبوخ أو با جو جهة ربو ودرد سينه مفيد وعصارهء خشك كردهء أو مسهل خون وبسركه پروردن أو مفتح سدهء جگر وسپرز ورافع قولنج وحمول برگ كوبيدهء أو بتنهائى وبا ادويهء مناسبه مجفف رطوبات رحم ومانع از لاق چنين وجلوس در طبيخ أو كه با سركه وبا آب نمك باشند جهة انضمام قم رحم وصلابت آن مفيد وضماد أو جهة گزيدن هوام وافعى وباسماق جهة شرى وثاليل وبا نمك جهة قروح خبيثه وطلاى مطبوخ أو جهة بواسير وقطور آب أو با روغن گل وسركه كهنه جهة درد گوش ودوى وسعوط أو با كندر وسركه جهة قطع نزف الدم ورعاف مفيد وچون كندنا را دو بار پخته بفشارند وجرم أو را در آب سرد بخيسانند وبا أطعمه استعمال كنند رفع نفخ وغلظت آن مىكند وباعث لذت أطعمه ميكردد واقسام كراث از پياز ودير هضم تر ونفاخ ومفسد لثه ودندان ومضر مزاج وحار ومنجر ومحرق خون ومورث تاريكى چشم ومصلحش كشنيز وكاسنى است وتخم أو در آخر دويم كرم وخشك ومبهى وبا شراب محرك باه ودو مثقال أو با تخم مورد قاطع نزف الدم ومفتح سدهء بلغمى ومحرك باه واشتها ومقوى كرده ومثانه ورافع امراض بارده وبو داده أو به تنهائى وبا حرف بابلى قاطع اسهال مزمن وزحير ومحلل رياح امعا وضماد أو جهة گزيدن أفعى وگلف وآثار ودردهاى بارد وبخور أو جهة بواسير وبا موم وقطران بخور كردن جهة درد دندان واخراج كرم أو مؤثر وچون كوبيدهء أو را در سركه بريزند رفع ترشى سركه مىكند ومضر ريه ومصلحش عسل دور تقوية باه تخم كرات شامي قويتر است وكراث برى شبيه بسير است بسيار شد ومقطع ومفتح وبغايت مدر بول وحيض وحمول أو جاذب جنين وعصارهء أو مورث اسهال دموى وپنج قيراط از تخم أو با شكر كه چند روز مداومت كنند رافع بواسير است واز جمله ادويهء ترياق فاروق وجهة گزيدن هوام قويتر از تخم ساير اقسام وضماد أو رافع برص وثاليل ومقرح اعضاست وقسمى از برى كه در كوهها يافت مىشود وبرگش بسيار باريك مىباشد وبا حدة وبسيار ملطف وجهة درد معده وامعأ وخوشبو كردن دهان قوى الأثر است كراث بفتح أول وتخفيف ثاني اسم عربى درخت كوه نيست