Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 188

Contributors:

P.188
رحثيست كه از جزاير چين وهند خيزد وگويند بعد از قطع درخت مخصوص مدتي در زمين دفن مىكند تا بصفات مذكوره منصف شود وانچه زيادة در خاك مانده باشد ست وسبك ومنقش مىباشد واو را مولد قمل دانسته وعود قمارى نوعيست كه احتياج بدفن ندارد واقسام عود هر يك باسم بلد آن موسوم اند مثل سمند ورى وهندي وغيرهما وبهترين أو سياه وصلب وبراق وخوشبوى وتلخست كه در ته آب نشيند وآن مندليست وقمارى وهندي كمرنگ تر از آن وسمند وريرا دنيه غالب وبرى وجبلى أو با خطوط سفيدانه وهر چه بر روى آب ايستد فاسد است ودر آخر دويم كرم ودر سيم خشك وقاطع اقسام بلغم ودر تقوية معده وبيعديل ومفرح ولطيف ومفتح سدد ومختلل رياح ومقوى دل ودماغ وجگر وحواس واعصاب واحشا وحابس طبع ورطوبت معده وعفونت أو وادرار بول كه از برودت ورطوبت وضعف مثانه باشد وهاضم وحافظ صحت حوامل وجنين وربو وخفقان وسرفه وضيق النفس واستسقا وغشى وغثيان وسپرز وتقوية باه نافع ومطبوخ أو با شراب ريحانه پاد زهر سموم وبخواره محلل رطوبات دماغى ومقوى دل ودماغ وسوختهء أو در جلاى دندان مجرب ومضر مجرورين مصحلش سكنجبين وكافور ومضر سفل ومقعد ومصلح أو صمغ عربى گلاب وشربتش تا يك مثقال وعود برى پنج قسم مادة عنب الدبست كه بتركى مردار اغاجى نامند ودر كرمان بسيار مىباشد بسطبرى ساعد واز زرعى زيادة وابلق وباد پنبه وخوشبو است ودر افعال بسيار ضعيفتر از عود هندى وبدل أو نمىشود عود الحية دوائيست كه أو را مؤمن فروى ذكر نموده وقبل از أو كسى مذكور نساخته وآن نباتيست كه از بلاد بربر وبلاد وسودان بسيار خيزد وشبيه بسوسن وبيخش شبيه بأصل السوس وباصلابت وخشونت مانند عاقر قرحا وتلخ وتند ودر سيم كرم وخشك وترياق جميع سموم ونگاهداشتن أو مانع گزيدن هوام وچون مار دارندهء أو را ورا به بيند حس وحركت از أو ساقط كردد ومفرح ومقوى حواس ومحلل رياح غليظه وتدوين مطبوخ أو در روغن زيتون رافع عرق النسا ودردهاى بارده است در همانساعت وشربتش نيم مثقال است عود العطاس نزد بعضي كندش اشت ونزد جمعى بيخيست بقدر نكشتى سر أو سطبر وطرف ديگر باريك مانند ميخى وتيرة رنگ ودرونش سفيد وشاخهاى أو باريك وانبوه شبيه يكباه برنجاسف وبرگش شيعه به برگ زيتون وقبهء أو كوچك وشبيه ببابونه وتند بوى وعطسه آرنده وبيطاران در جراحات دواب استعمال مىنمايند تازهء أو در آخر دويم كرم وخشك أو در آخر سيم يابس ومعطس قوى وجالى ومحلل وضماد أو رافع نمش وكلف وبرص وخون مرده تحت جلدست عود الير نزد جمعى چوب انا غورس است به سبب خاصيت أو در سير ولادت وعبضى بجهة قضاى حوايج وبسر آن چوب خطمى وچوب محلب وقومي أراك را دانسته‌اند عود القروح نزد بعضي عاقر قرحا وبعضى وجست وبعضى گويند بيخيست باحدت ونبات أو شبيه برازيانه وبقدر قامتى وشاخهاى أو مثل ريباس عريض ودر شام بسيار است در سيم گرم وخشك ودر جميع افعال مثل وجست ودر بعضي خواص مانند عاقرقر حاست عود البخور عود قماريست عود البرق دار شيشعانست عود الريح اسم مغربى ارعيس است ونزد جمعى فاوانيا ونزد بعضي ماميران ونزد بعضي وجست عود سيا اسم رومى بسباسه است عود بلسان شاخ درخت بلسانست وبلسان مذكور شد وچون بالفعل مفقود است شاخ درخت بشامر ابدل ميكنند در جميع افعال از آن ضعيفتر است عود الفالو ذج ابوخلسا است عود الوج وجست عود صليب فاوانياست عود الدرقه محروث است عهن صوفست عينون سناى بلدي ودر مغرب كثير الوجود است ساق وشاخهاى أو ما بين سياهى وسرخى ودراز وباريك وصلب ومملو از برگ شبيه به برگ مورد ودر هر شاخى كلى مدور وبقدر درهمى ومايل بسياهى وبسيار تلخ وبعضي أو را از اقسام ما هي زهرج دانسته‌اند در أول سيم گرم وخشك ومطبوخ تازهء أو با انجير مسهل بلغم وسود أو جهة درد ورك مفيد وبغايت مورث كرب ومضر احشاست وصنف ديگر أو شبيه بقسم أول وشاخهاى أو دراز ومايل به سفيدى وگلش وزرد است مسهل بلغم وسودا وبيغايله تر از قسم أول وجهة درد مفاصل وأمثال أو نافع ومغثى ومصلحش عناب وانيسون وشربتش تا دو درهمست عين الديك به فارسي چشم خروس نامند دانه ايست سرخ وصيقلى وبراق ومدور ومايل به پهنى ودرخت آن قريب مدرحث فلفل وخوشه أو شبيه ببطم واز جبال ركن آرند ونزد بعضي ثمربقم است در سيم گرم ودر رطوبت وخشكى اختلاف كرده اند ومفرح ومقوى اعضا وبغايت مقوى باه ومولد منى به حدى كه كثرت جماع موجب ضعف نشود وحافظ قوتها ومانع پيرى وجزء أعظم معجون ملوكى وحافظ الصحة است ومصدع محرورين ومصلحش كشنيز وشربتش يك مثقال وبايد كه با شير تازه وترنجبين وشكر استعمال كنند عيد بكسر أول نباتيست كوهى وشاخهاى أو بي برگ وگلدار ودر رفع جراحات تازه قوى الأثر دانسته‌اند عين الهدهد اسم مغربى اذان به فارسي روميست ودر إفريقية بجهة عرق النسا استعمال مىنمايند عين البقر اسم نوعي از انگور وبلغة مغربى نوعي از آلوست واقحوان را