Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 186

Contributors:

P.186
عرق النسا وتقويه حواس والفاش حرارت غريزي نافع ومداومت أو با ماء العسل جهة اعادهء باه مايوسين وطلاى أو با غاليه وروغنهاى حاره جهة تقوية اعضاى تناسل وتحريك باه وبر إحليل باعث شدت لذت جماع طرفين بحد افراط وشرب يكدانگ أو هر روز تا سه روز جهة درد معده وفم معده جديد وقديم مجرب وبخور أو مصلح هواي وبائى وگريزانندهء هوام وبوئيدن أو در جميع أمور مذكوره قوى الأرض وباعث غليان خون ورقت ان وتولد شرى در محرورين ومصلحش كافور وميوهاى سرد وتر وسعوط أو با روغنهاى حاره رافع أمرض باردهء دماغ قوى الأثر وباعث غليان خون ورقت آن وتولد شرى در محرورين ومصلحش كافور وميوهاى سرد وسقوط أو باز روغنهاى حاره رافع امراض باردهء دماغ وسدهء آن وگويند مضر امعاست ومصلح أو صمغ عربى ونزد بعضي مضعف روح كبدي است وقدر شربتش يكدانگ ويك مثقال أو كه با دو چندان بنفشه ونيم مثقال صمغ عربى بسه دفعه در يكروز خورده شود تفريح أو بحد مسمى مىرسد وبدلش بوزن أو مشك وزعفران است عنب به فارسي انگور وبتركى ازوم نامند بهترين أو شيرين ونازك پوست بزرگ دانه كم نخم است در آخر أول كرم وتر ودر غذائية بهترين ميوها وبغايت مسمن بدن ومعدل امزجهء غليظ وصاف كنندهء خون ومولد خون صالح وجهة افزونى بيه كرده ورفع سودا واحتراق خلط نافع ومصلح حال سينه وشش ومضر معده رطبه وريحى ومصلحش ريزه ورازيانه ومضر سدهء جگر وسپرز وقولنج ريحى ومصلحش تخم كوفس وملين طبع ومورث تشنگى ومصلح أو سكنجبين وغذاهاى ترش است وآب سرد وبعد از انگور بغايت مفسد آن ومورث استسقا وتبهاى عفن است وبايد بعد از چيدن أو بدو روز تناول نمايند وما بين دو طعام خورده شود ودانهء أو در دويم سرد وخشك ومولد رياح ومضر معده وامعا وسوختهء أو جهة جراحات وجلاى باصره ورطوبت چشم نافع وپوست أو مولد رياح وبسيار بطيئ الانحدار است وانگور نارس وعفص مايل بسردى وكثيف است وروغن انگور كه مكرر آب وثقل آن را با روغن زيتون جوشانيده صاف كرده باشند ويا در آفتاب پرورده باشند بغايت محلل اعيا ومسخن وملين جلد است عنب الثعلب به فارسي سگ انگور وبتركى قوش از ومى نامند ودر أصفهان تاجريزى گويند وأنواع مىباشد هر يك از برى وبستانى وهر يك از آن أنواع نر ومادة مىباشد وقسم نرا وكاكنج است ونر بستاني مسمى بكاكنج بستاني وقسم نر جبلى مسمى بكاكنج منوم است وقسم مادهء بريرا عنب الثعلب مجنن نامند وقسم مادهء بستاني كه بلغة مغربى قتا نامند عنب الثعلب معروفست واز مطلق أو مراد همين نوع است نبات أو ما بين گياه وشجر وپر شاخ وبرگش مايل بسياهى وعريضتر از برگ ريحان ودانهء أو زرد مايل بسرخى واز نخود كوچكتر وبا اندك شيرينى ولزوجه وتخم أو سفيد بقدر خشخاش وقسم سياه أو غير مستعمل است در دويم سرد ومايل بخشكى ونزد بعضي در أول سردوتر ومتسعمل دانه اوست رادع ومبرد وملظف وباقوة قابضه ومسكن تشنگى ورافع أو رام حاره وچهار وقيه آب أو با شكر محلل أو رام باطني وامراض احشا ومسهل أخلاط مرارى ورافع مغص وزحير وورم مقعد واستسقاى حار وحقنهء أو جهة جنون وشرى وثيقه امعا وضماد أو جهة ورم معده والتهاب أو وساير اعضا واو رام حاره وباد سرخ وسوختگى آتش وزخم آبله وقروح ساعيه وسرطان متقرح ودرد سر وعصارهء أو جهة تقويه باصره وفرزجهء أو جهة رفع سيلان حيض ورطوبات وطلاى أو با نمك جهة جرب وحكه وبا نان وجهة غرب وبا روغن گلسرخ وسفيد است جهة أو رام حاره وغرغرهء أو جهة ورم حلق ودرد دندان بغايت مؤثر وبخور ونطول أو جهة نزلات وقطرو أو جهة امراض كوش وبينى نافع وگويند مضر مثانه است ومصلحش فتد وبدلش كاكنج ونزد بعضي بطباط وقدر شربتش تا پنج مثقال ودر مطبوخات تا ده مثقال واز آب أو تا بيست مثقال وآب غير مطبوخ أو بغايت مقيى است غلب الثعلب مجنن نبات أو را برگ مثل كنكر وبنچاروده دوازده شاخ از يك ريشه ميرويد وبقدر زرعى ودر أطراف شاخها غلافى شبيه بزيتون وبزركتر از آن وعريض وبا زغب مثل بار درخت چنار وبعد از شكفتن غلاف شكوفه أو سياه وثمرش شبيه بخوشه ودر آن دوازده دانه مدور سياه وسست وشبيه بدانه دبق وبيخش سفيد وسطبر وميان تهى وبقدر زرعى ومنبتش كوها ودر چهارم سرد وخشك ويك مثقال أو بغايت مسكر وزباده از آن تا چهار مثقال كشنده است ودر ضمادات مواد حاره استعمال آن را جايز دانسته‌اند عنب الد بتركى مردار عاجى گويند ودرخت كوهيست نر ومادة مىباشد نر بقدر قامتى وشاخهاى أو بسيار مايل بزمين وبا جترى وبيخار وبرگش مثل برگ أنار ومايل ميهنى ونرم وثمرش بقدر كنار وخوشه دارد مثل كاكنج سرخ ودر جوف آن چهار پنجعدد دانه كوچك وطعم أو با شيرينى فلتيلى وتلخى بالزوجه وقبض وكلش زرد مايل بسبزى واز جنس زعرو است در آخر أول سرد وخشك ورافع نفث الدم وبيخش مايل بسرخ وبسيار مجفف وجاذب ومحلل أو رام است وبيطاران پوست أو را در ورم دواب ميگذارند تا چرك آورده به شود ومادهء أو برگ درشت تر وشبيه به برگ شمشاد