Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 178

Contributors:

P.178
وبتهاى حاره وريزانيدن سنگ كرده ومثانه وبا عسل جهة سرفهء حار وبا آب با رشك جهة نفث الدم سينه ورحم وبواسير بيعديلست وطلاى أو جهة قروح رطبه قضيب واعضاى عصبانى وحكه وجرب وجذام متقرح وآثار سياهى جلد واو رام حاره وبواسير بغايت مفيد ومضر كرده وسپرز ومصلحش كتيرا وتخم كرفس وشربتش نيم مثقالست وشكر دفع تشبث أو با عضاى باطني مىكند وچون محلوب أو را مثل غبار سائيده ورفع نمك از شستن مكرر نموده باصمغ عربى وآب حل كنند در اعمال نقاشى ومانند أو بهتر از ورق نقره است وچون زعفران را اضافه نمايند مثل ورق طلاى محلول وبا زنكار زمردى وبا آب عصفر مستسقى مىشود وچون با شب يماني وخطمى ومغره وسركه وسفيدهء تخم مرغ بر اعضا طلا كنند مانند سوازنيدن آتش است وأهل صناعت طلق را مطهر قلعى مىدانند هر گاه با آن گداخته شود طلع شكوفه درخت خرماست كه بعد از شكفتن كش خرما از غلاف أو حاصل شود مانند آرد ودقيق النخل نامند وبدون پاشيدن أو بر ثمر نخيل بارى نمى بندد در أول سرد ودرد دويم خشك وقابض طبع ومسكن حراره خون ومقوى معده وخشك أو بقدر نيم وقيه راقع اسهال وجهة تشنگى وبتهاى حار ونفث الدم ونزف الدم نافع ودير هضم واكثار أو مولد قولنج وعسر بول ودرد سينه ومصلح مطبوخ أو روغن كنجد وحام أو را مصلح چربيها وشيرينيهاست وآرد أو با حرارة لطيفه لغايت محرك باه است طلح اسم عربى درخت موز است وأهل باديه امغيلانرا باين اسم ميخوانند طلا خمر غليظ سياه لونست وبعضى مثلث را باين اسم مينامند وبعضى مطبوخر أو به فارسي ذهب باين اسم مخصوص است طليطلى طين قيمولياست طليسا نوعي از حلزونست كه در شام نمكسود كرده با نان ميخورند وخواص حلزون گذشت طلمه اسم نان كماج است طمطم سماق است طمطرا خروع است طنباطه بلغة سودان ترنجبين است طوليدو عنب الثعلب است طوطى بيغاست طوسيس بقول مؤلف حاوي ففاح اذخر است طولوا غريون بيونانى خريق سفيد است طواره بلغة اندلس گياهيست كه نزديك أمثلة ميرويد مثل بيش كه با جدوار رويد وآن پيش اندلسى است طوطر جهة الخضر است طوطا اغريون حماض جبلى است طوط قطن است طو فريوس نوعي از كما زريونست طوماغا فنطوريون كبير است طوليطون وطو مغرون قنطوريون صغير است طهف ذره است وگويند طعاميست كه از ذره ترتيب ميدهند طيلا فيون بيونانى گياهيست شبيه بگياه خرفه وما بين برگها شاخهاى ريزه وزيادة از شش عدد نميرويد وبرگ شاخها انبوه وسطبرو چون بدست بمالند رطوبت لزجى از أو ظاهر مىشود وگلش سفيد ومنبتش مزارع وزير تاك انگور است در أول گرم ودر دويم خشك ومخرج جنين ومشيمه وطلاى أو را جهة برص وبهق سفيد مجرب يافته‌اند ومورث جراحت جلد ومصلحش طلا كردن آرد جو است بعد از شستن أو طيرانه نوعي از فطر واز آن بزركتر وتازهء أو سفيد وزرد وخشك أو سرخ است ودر زير درخت بلوط وزيتون ميرويد واز سموم قتاله است حتى بوئيدن أو طيهوج به فارسي يتهو نامند از كبك كوچكتر ودر رنگ مثل أو ودر افعال مانند آن وجهة ناقهين الاحشا بغايت نافعست طين بهترين خاكها خالص از ريك وشوره وكوكرد است وطين الحراز جهة پاكى أو مينامند وبه فارسي خاك رست گويند واقسام خاكها بعد از احراق وشستن سردو تر ولطيفتر ودر افعال ثابت تر مىباشد مىباشد جميع خاكها خالص سرد وخشكند سواي طين بلدم المصطكي ولطيفترين خاكها آنست كه در آبهاى شيرين ؟ ؟ نشين شده باشد وطين مصرى كه از آب نبل حاصل مىشود بهتر از اقسام وآن مجموع أو رادع أو رام حاره ومقوى اعضاى سست ورافع حرارة مقعد واعضا كه از سواري بسيار وحركات حادث شده باشد وچون خاك خالص را در آبهاى مغشوش وشور ريخته بگذارند تا ته نشين شود اصلاح أو مىكند وچون با آب تلخ وشور مخلوط كرده عرق بكشند شيرين مىشود ومجربست وخاكهاى غير خالص در افعال شبيه بجز ومخلوط اوست وخاكى كه هميشه آفتاب بر أو تابيده باشد طلاى أو با سركه جهة گزيدن هوام بيعديلست وآنچه آتش بسيار ديده باشد بغايت مجفف ومنقى بشره وجالى بهق ورافع خشونة بدن وحكه وبا سركه جهة گزيدن زنبور وخاك شور با نمك وسركه جهة كچلى سر أطفال مجرب وجميع خاكها مورث سدد وخشونة بدن ورافع ان انيسونست وبوى كاه كل كهنه كه آب وگلاب بر أو بپاشند مقوى دل وروح نفساني ورافع غشى والتهاب وضماد أو با سركه جهة گزيدن هوام وردع أو رام حارة وعرق أو كه با گلاب وعرق گاو زبان وأمثال أو بكشند جهة خفقان وتقوية دل وضعف معدهء حاره بسيار مفيد است طين مختوم از جزيرهء مليون بحر مغرب خيزد ودر قديم زنى از تل خاك آنجا نقل بقبعهء راهيى مينموده وبعد از شستن قرصها ميساخته وصورت راهب در أو نقش ميكرد واز اين جهة تين الراهب نيز نامند وبسقوريدوس وجالينوس را اعتقاد آنكه خاكيست بخون نر نر سرشته وبالفعل
تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 178 | محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )