Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 106

Contributors:

P.106
سريع الأثر وجلوئس در طبيخ أو جهة فالج وجمول بيه أو قاطع حيض وطلاى خون أو قبلز بلوغ مانع برآمدن موى وبزركشدن پستان وماليدن زهرهء أو بر فرج جهة عسر ولادت مجرب وتدهين بروغنى كه در ظرف مس يبقلع أو را مهرا پختهء باشند جهة رويانيدن موى ودراز كردن أو بيعيل واكتحال مغز سرا وبا آب پياز جهة نزول آب وبا عسل جهة بياض وطلاى أو بر كف پا مهيج باه وسركين أو جهة جهة قو با وبيضا چشم وخاكستر سوختهء أو جهة منى سستى مؤثر وشير وبول أو بغايت جالى ودر آشيان اومنجمد أو بهم مىرسد وشيرزق نامند بقدر بند انگشتى وسفيد ومتخلخل شبيه بقلى وسوراخ داراست يك مثقال أو قاتل وربع درهم أو مخرج حصاه واكتحال أو رافع بياض عين وطلاى أو باعث جراحت جلد وسترندهء موى وقالع ثاليل است وگذاشتن سر أو در زير بالين كه عالم بر آن نباشد مورث بيخوابى وبه دستور دل وچشم أو همين اثر دارد ودفن كردن سر أو در برج كبوتران موجب جمعيت كبوتران ودر سوراخ موش باعث گريختن ايشان از آن مكان وداشتن آن مورث قبولست خفج خردل بريست خف الغراب نوعي از حلزونست درازتر از ودع وبزركتر از آن خفرج خرفه است خل الزيت ترشى است كه از روغن زيتون وغوره يا از سركه وروغن بادام ونان قطير وشكر ترتيب دهند خلال إبراهيم جزر برتيست خلان ران نوعي از آطريلال است خلال خليل نبات آطريلال است خلوق زعفرانست خلال مأمون از خراست خليان اسم يوناني بارزد است خلقيتس اسم يوناني زاجست خل الخمر سركهء انگوريست خل العضل سركهء عنصل است ودر اسقيل مذكور شد خلال در ملج مذكور شد وآنغورهء خرماست كه از حد بلح گذشته باشد وبستيبا جرانيز باين اسم نامند خل به فارسي سركه نامند واز خرما ومويز وشكر وعسل وانجير وأمثال آن واز حبوبات مثل بربح وغيره ترتيب ميدهند ومراد از مطلق أو سركهء انگوريست وخل خمر أو را از آنجهة گويند كه ماداميكه أولا خمر نشود سركه نميگرد وبخلاف ساير كه أولا ترش ميشوند وبهترين همه سركهء انگوريست وبعد از آن مويزى وانجيرى وسركهء انارى ونار جيلى وعسل وسه قسم أخير گرم وخشكند وسركهء انگورى مركب القوى ودر دويم سرد وخشك وگويند خشكى أو در سيم است فابض وبسيار مجفف وسريع النفوذ ورسانندهء قوهء ادويه باعضا وملطف وقاطع أخلاط غليظه ورافع تشنگى ومعين هضم وقاطع نزف الدم اعضا ومحرك اشتها وگدازنده بلغم وسپرز وموافق معدهء ملتهبه وبلغميه وجهة قطع صفرا وتفتيح معده وسده ماساريقا وسپرز ومداومت خوردن أو ناشتا قاتل كرم معده وكرم أو با عسل جهة نفس الانتصاب نافع وقى كردن بعد از خوردن كرم أو جهة ادويهء قتاله ودفع جمود وخون وشير در معده وبا نمك جهة رفع ضرر فطر وسگ ديوانه گزيده ومكيدن أو بتدريج جهة زلو ئيكه در خلق مانده باشد وسرفهء كهنه رطوبى وغرغرهء أو جهة منع سيلان فضول بحلق وخناق وسقوط لهاة ودرد دندان ومضمضهء أو با نمك جهة قطع خون بن دندان كه كنده باشند وبا زاج سفيد جهة خون لثه وسستى آن وطلاى آن جهة منع انتشار قروح خبيثه وباد سرخ وجمره ونمله وجرب متقرح وبواسير وداخس وورم ظاهري وباطنى ومانع ورم جراحات تازه ودرد سرحار وخارش بدن وگزيدن حيوانات سميهء حاره وسوختگى آتش بغايت مجرب وچون بر عضوى بمالند منع قبول مادة از عضو مجاور خود مىكند ونطول أو جهة گزيدن حيوانات سمى وبر موضع نزف الدم ظاهر بدن جهة قطع سيلان خون وطعاميكه با سركه پخته باشند منع سيلان فضول بشكم مىكند وضماد انجير يكه در آن پخته باشند جهة سوزش عضو وخشونة آن از مجربات وبا گوگرد جهة نقرس وبا عسل جهة رفع آثار تحت چشم وخون مرده وبا روغن گل جهة درد سريكه از آفتاب حادث شده باشد وبا آرد جو جهة خناق وورم پستان وبنا گوش وبا خاكستر كرم جهة غدد وورم بارد وبا حرمل جهة خدر وكزاز ومفاصل جوشانيدهء أو با گلاب كه پارچهء را با وتر كرده باشند وبر سر كماد كنند جهة درد سريكه از صفر أو خون وبتحارات حمام حادث شده باشد مجرب وپاشيدن سركه كه بر سنگ گرم كرده پاشند وبه دستور سنگرابر آن انداخته بخارا وجهة درد سر مزمن ونزلات وسرفهء مزمن وبواسير وخوردن انجير ومويز يكه در آن خيسانيده باشند جهة سپرز ومضمضمهء طبيخ أو با زيره وصعتر جهة تسكين درد دندان وقروح لثه مجرب وقطور أو جهة كرم گوش وبخورا وجهة دوى وطنين وگرانى سامعه وتفتيح سدد خيشوم وبوئيدن أو جهة سدهء مصفاقه وبا گلاب وروغن بادم وروغن گل جهة سرسام وهذيان نافع وچون يك اوقيه پياز عنصل خشك را ورق كرده ودر سركه بجوشانند تا مهرا شود تا يك هفته در آفتاب گذاشته صاف نمايند وهر روز ناشتاتا دو درهم از آن بنوشند جهة رفع بدبوئى دهان كه بمشاركه معده باشد محرب ودرجميع افعال مثل سركهء عنصل است كه در اسفيل مذكور شد ومضر پيران وسودا وى مزاج وقوه باه وصاحبان سرفهء تازه وسعال يابس ومضرا اعصاب واعضاى عصبانى ورحم ناقهين ومبرودين وصاحبان رياح غليظه ودر مفاصل ومداومت أو مورث استسقأست در صاحبان ضعف احشا وشش ومضعف بصر ومورث زردى رخسار وسحج ولاغرى بدن ومصلح أو شيرينيها وگوشت آب چرب سراب سرخ غليظ ودر رفع وضرر سرفه شيرينى وروغن بادم وادويهء ضعيف الحرارة ودر ضعف اعصاب عسل وادويهء حاره ودر سجع لعابها وقدر شربتش تا هفت مثقال وبدلش در بعضي أمور شراب ودر بعضي آب ليموست وسركه طارمى ونارجيل مضر