Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 103

Contributors:

P.103
جوز بو است خسق احريض است خس الكلب ونيساقوس است خس به فارسي كاهو وبتركى نامند برى وبستانى مىباشد وبرى أو سردتر از بستاني وبرگش درشت وطعم أو تلخ ورنگش مايل بسبزى وشيردار وبا تندى وجلا وقسميرا از وبيساق وقسميرا ساق زيادة بر دو شبر وشير أو گرم است ومدرحيض وگياه أو در آخر دويم سرد ودر أول تر وشيراو بقدر نيم درهم با سركه وآب مسهل خلط مائي وطلاى أو با روغن گل سرخ جهة دردسر واكتحال أو جهة قروح رطبهء طبقهء قرنيه وجلاى بصر وبا شير وختران منوم وجهة درد چشم وبياض أو وبرص وآشاميدن وطلا كردن أو جهة سم عقرب ورتيلا نافع وبرگ وساق أو در افعال مثل خشخاش سفيد است وبستانى أو نيز بيساق وساقدار مىباشد در دويم سردوتر وسريع الانحدار ومولد خون صالح رقيق ورافع ضرر آب وهواي وبانى ومسكن حدة خون وصفرا ومتفح سدد ومدر بول ومنوم ورادع أو رام حاره ومسكن تشنگى والتهاب ورافع خمار ومانع سستى وملين طبع وجهة امراض حاره وبيوست سودا وصفرا وحكه وجنون وجذام ويرقان ودرد پستان وبتهاى حاره وحرقه مثانه وبول ودردسر ومنع صعود بخارات بدماغ ونزلهء حار وزكام وسرفهء كه از گرمى وخشكى باشد وبا سركه جهة برانگيختن اشتها نافع واكثار أو مضر باه ومولد رياح ومضرب است سل وربو ومورث نسيان وضعف باصره ومصلحش نعناع وكرفس وهليلهء پرورده وزيره وقدر شربت از آب أو تا سى در همست از تخمش تا دو درهم ومطبوخ آن را غذائيه بيشتر وسرعه هضم بيشتر وجهة درد سينه وزيادة كردن شير مؤثر وضماد أو جهة أو رام والتهاب ورم چشم وذر ور سوخته أو جهة التيام جراحات وقلاع نافع است وتخم أو در دويم سرد وخشك ومخدر ومنوم ومانع احتلام وجهة نزله وزكام ودرد سينه وتقطر البول وسيلان منى وطلاى أو جهة منع ريختن مواد بچشم وجهة درد سر ورفع درد گزيدن عقرب نافع ومضر باه مصلحش مصطكى وبدلش دم الأخوين است وروغن أو محلل صلابات ومرطب دماغ ومنوم وجهة ماليخوليا وصرع بيسى ومنع مستى شراب مؤثر است خشخاش بحرى خشخاش مقرن است خشكار خبز الخشكار است خثل مقل مكيست خشب الشونيز نزد بعضي سيار يونست خشف بچهء نرينهء شتر است خشخاش ابيض خشخاش بستانيست خشخاش برى خشخاش اسود است خشخاش بستاني به فارسي خشخاش سفيد گويند وگلش سفيد مىباشد وخشخاش سياه را گلشن بنفش وسرخ وسياه وكبود وأين الوانرا تخم سياه مىباشد وگويند خشخاش بريرا برگ كثير التشريف ومزغب مىباشد خشخاش سياه را گلشن بنفش وسرخ وسياه وكبود وان الوانرا تخم سياه مىباشد وگويند خشخاش بريرا برگ كثير التشريف ومزغب مىباشد بخلاف بستاني وخشخاش سفيد در آخر دويم سرد ودر أول تر ومخدر ومنوم ومنضج مواد رقيقهء صفراوى وده درهم أو با شكر جهة خشونة سينه وسرفهء حاريا بس ونفث الدم وتب دق وحرقه مثانه وامراض حارهء آن ومقوى جگر ضعيف وكرده ومسمن وبا عسل سهى ومداومت آن قاطع باه وبوئيدن بو دادهء أو رافع بيخوابى وبا مثل أو مغز بادام مولد خون صالح ورافع هزال وجون خشخاش تازه را با پوست كوبيده قرص بسازند جهة سرفه ودرد سينه وحرقه البول واسهال كهنه وتشنگى شربا وجهة بتخفيف رطوبات وتحليل أو رام ضمادا نافع وقدر شربتش تا پنج درهم واز تخم أو تا ده درهم واز پوست أو تا يك مثقال ونيم واز گل أو تا يك درهم ومضر مبرووين ومداومت أو مضرريه ومصلحش عسل ومصصكى وشكر وپوست أو مايل بخشكى ورادع ومسدد ويك مثقال أو كه صبح وشام بنوشند جهة اسهال وموى وصفرا وى والتهاب امعأ مجرب وضماد أو جهة دردسر وبا حلبه وگلاب كه طنج يافته باشد جهة ابتداى رمد وتسكين درد آن ومنع ريختن مواد باعضا ونطول مطبوخ أو ومطبوخ برگ أو جهة بيخوابى وبا آرد جو جهة أو رام حاره وباد سرخ ولعوق آب مطبوخ أو با عسل كه رب خشخاش گويند جهة منع نزلات وسرفه واسهال مزمن نافع است خصوصا با اقاقيا وعصارهء لحية التيس وطبيخ بيخ أو جهة جگر عليل وخلط غليظ معده مفيد وعصارة پوست أو كه كو كنار نامند سرد ومايل برطوبت ودر آثار قويتر از تخم أو ومداومت أو مرخى اعضأ ومشوش حواس وقاطع باه ومفسد اشتها وهاضمه ومورث نسيان ومفسد خون وبالعرض محلل حرارة ورطوبة غريزي ومسكن أوجاع حاره ويابسه ومنوم قوى ومنشط بالعرض است وگل خشخاش با آب گشنيز جهة نحلهء ساعيه وقروح وضماد أو جهة سوزش چشم وقرحهء قرنيه اكتحالا مفيد وروغن أو كه به دستور روغن گل گيرند مخدر ومسكن دردهاى حاره واو رام وآشاميدن أو جهة نزله وسرفهء حار وقطور أو وجهة درد گوش وورم حاره أو مفيد وروغن تخم خشخاش در افعال از آن ضعيفتر ومنوم ومسدد است خشخاش اسود مصطلح اطباى سابق از افيون عصارهء اوست نه اقسام ديگر ومراد از وقسم بريست كه برگش كثير التشريف وزغب دار باشد ودر آخر سيم سرد ودر جميع افعال تخم أو قويتر از بستاني وجهة سيلان رحم وحرارة جگر وبا شراب جهة رفع سيلان حيض نافع است ومضر دماغ ومصلحش رازيانه وقدر شربتش بجيمع اجزاء بقدر نصف شربت اجزاى بستانيست واز تخمش يك مثقال وبدلش خشخاش وكاهو است در أكثر مواد خشخاش منثور قسمي از خشخاش بريست برگش شبيه به برگ تره تيزك ودراز وبا خشونه ومايل سفيدى وساقش خش وقبهء أو ؟ ؟ وشبيه بشقايق ودر قوه از خشخاش بستاني قويتر واز خشخاش سياه ضعيفتر ويك مثقال أو با ماء العسل ملين طبع است خشخاش مقرن