Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 101

Contributors:

P.101
ونرم وساقش تا بقدر دو زرع بيخش مثل نى مجوف وثمرش در خوشهاى پر خار ومدور ودانه اش بقدر قهوه ومنقط ومغزش سفيد وپرروغن در آخر دويم گرم وخشك ومحلل وملين عصب ومسهل قوى خلط بارد ومنقى عروق ومقوى اعضأ وتدرحيض ومخرخ مشيمه وجهة فالج ولقوه وامراض بارده نافع ومرخى ومسقط اشتها وموجب كرب ومصلحش كتيرا ومصطكى ونعناع وقدر شربتش از پنجعدد تا دوازده عدد وبيست عدد أو مسكر قوى وعوارض أو مثل تاتوره وپنجاه عدد أو كشنده است وفار زهر أو ريباس ورب ريباس وبدل أو عشر أو دنداست وضماد أو جهة ثاليل وگلف واو رام بلغمى ودر داو ونقرس ومفاصل وتليين صلابات وبا سركه جهة ورم پستان واواخر باد سرخ وضماد برگ أو با آرد جو جهة ورم حارهء چشم وورم زير گلو وساير اعضا وبا حنا جهة درد مفاصل وبا روغن زيتون جهة دردهاى بارده وروغن أو گرمتر ولطيفتر از روغن زيتون ومقئ ودو مثقال جهة تسكين وجع الفؤاد بارد وبا ماء الأصول محلل بلغم لزج اعضاى بعيده وشديد النفوذ وطلاى أو جهة تليين صلابات وتشنج وانضمام فم رحم وانقلاب آن وجرب متقرح وقروح رطبه سرو ورم معده ورفع اثار كبودى جلد ودرد گوش وبا زبد البحر جهة داء الثعلب وبا آرد كند ناجهة بواسير شرنا وضمادا نافع وجوشانيده أو با سلخ الحية واقسام قوبا وكزاز وگلف بيعديل است وبدلش روغن ترب وگويند بيد انجير را با خردل وسير وطلق تقطير كنند مقطر آن مشتريرا قمر كند ومجرب دانسته‌اند خروع صينى وند است خربق ابيض بيخ گياهيست برگش شبيه به برگ بار شك واز آن بزركتر وگلش سرخ وساقش بقدر چهار انگشت ومجوف وچون خشكشود پوست أو مقشر مىشود وبيخش شبيه به پياز ومستطيل وبا ريشهاى باريك وسفيد مايل بزردى وتلخى واز شكستن أو غبارى از وظاهر مىشود ودر جوفش مثل وأم عنكبوت در سيم گرم وخشك ومسهل بلغم وصفراى غليظ واخلاط لزجه ومنقى معده ومدر حيض وقاتل جنين ومفتت حصاة ومفتح سدد وجهة فالج وسرسام بلغمى وامراض باردهء دماغى ومفاصل واكتحال أو جالى غشاوة وطلاى أو با سركه جهة قوبا وبرص وبهق قلع دندان متأكل وبوئيدن أو باعث عطسه وفرزجه أو مدر حيض وقاتل جنين ومضر محرورين ومقيئ وزيادة از قدر شربتش كشندهء بخناق وتشنج ومصلحش پختن أو در خمير وبا مصطكى وروغن بادام استعمال نمودن وبه دستور خيسانيد يكروز در آب وآشاميدن آب أو ويا با شكر وعسلى منعقد ساخته بنوشند وقدر شربتش از نيم مثقال تا يك مثقال وبدلش جوزالقى ودر خلاء معده نبايد تناولنمود خريق اسود بيخ گياهيست سياه وپر كره وكرهاى أو مجوف وأكثر أو مايل بتدوير وريشهاى سياه با رنگ از آن رسته وبرگش شبيه به برگ خيار واز آن كوچكتر وزوايد أطراف أو بيشتر وبا خشونه وساقش كوتاه وبنفش وگلش سفيد مايل بسرخى وبشكل حوسه وثمرش شبيه بدانهء قرطم وتخم أو مسهل وبيمضرت تر از أصل أو در آخر سيم گرم وخشك وتند وپر خطر واز خربق سفيد قويتر ومسهل مرة السود وبلغم وصفراى آميخته ببلغم وجذاب از عمق بدن وجهة امراض بارده قويتر از سفيد آن ودر جميع علل كه سفيد أو مؤثر است خرلق سياه اسرع التأثير از آن وجهة يرقان سددى وثقيهء مثانه ورحم واحشاء وقصبهء ريه وامراض مزمنه وجنون نافع ومضر كرده ومصلحش كتيرا وصعتر وفودنج ومصطكى ودو مثقال أو كشندهء بخناق واسهال وقدر شربتش از نيمدرهم تا نيم مثقال وبدلش خربق سفيد وگويند ماذريون وچهار دانگ دلش بوزنش غاريقون است يا ما هي زهرج وضماد أو جهة بهق وآنچه در باب سفيد أو ومذكور شده ورفع ثاليل وبردن گوشت زياد فاسد زخمها وجهة ناصور صلب طلاى أو دو سه دفعه مجرب ومضمضه وفتيله وفرزجه وقطور أو در امراض مناسبه مثل سفيد آن وپاشيدن طبيخ أو در مواضع مانع وخول حشرات وحبوب مثل گندم وأمثال أو كه در طبيخ أو خيسانيده باشند قاتل طيور وحوش وچون در شيرينيها روز خيسانيده باشند وبا جو مقشر يا عدس جوشانيده آب أو را بنوشند چندان مضرت ندارد وبالخاصيه ثيقه باو كردن باعث تغيير مزاج مىشود وبمزاج خوبى قريب بمزاج حيواني وغير مرطوب المزاج را بغايب مضر است خرم بتشديد را اسم فارسي مريحه است وآن گياهيست كه در بستان ومواضع سايه دار ميرويد وبرگش باريك ومتفرق ودراز وگلش بنفش وخوشبو وخوش منظر مايل بگرمى وجالى ومقوى دماغ ومنوم ولطيف وزيادة كنندهء عقل وفهم ونظارهء أو مورث فرح وسرور نگاه داشتن أو را در كف دست وآستين باعث محبت وروغنى كه از گل أو ترتيب دهند جهة در سرو بيخوابى ورفع توحش وطلاى أو با موم روغن جهة نيكوئى رخسار وموجب قبول ورافع بغض است خراطين كرمهاى سرخست كه در زمين نمناك بهم رسد ودر أول گرم وتر ومغرى وسه درهم اوكه خشك كرده باشند با رب انگور مدر بول وجوشانيدهء أو در روغن كنجد جهة خناق وسرفهء كهنه بغايت آزموده ومسحوق أو را با روغن بادام بالخاصيه جهة فتق امعأ والتيام آن مجرب دانسته‌اند وجهة عسر ولادت ورفع سنگ مثانه وكرده وبا شراب مغير رنگ بدن يرقانى در همانساعت وضماد أو جهة ورم حلق ولهاه ومنع نزلات وطلاى تازهء أو بقدر سه شبانه روز جهة التيام عصب مقطوع مجرب وبه دستور جهة جراحات اعضاى عصبانى مؤثر وباغبار آسيا جهة استحكام مفصلى كه از جاى خود حركت كرده باشد وجهة ضربه وسقطه وتسكين أو رام حاره وبا روغن دانهء زرد الوجهة بواسير وطلاى مطبوخ أو با روغن زيتون وضماد