پيكار كنيد تا به فرمان خدا بازگردد ؛ و هرگاه بازگشت ( و زمينه صلح فراهم شد ) ، در ميان آن دو به عدالت صلح برقرار سازيد ؛ و عدالت پيشه كنيد كه خداوند عدالت پيشگان را دوست مىدارد . مراد آيه را براى من بيان كن ! « عبد الله » ناراحت شد و گفت : تو را با اين آيه چكار است ؟ ! آن مرد بازگشت و رفت تا به كلى از ما دور شد . « عبد الله بن عمر » به ما توجه كرد و گفت : آنچه را كه من از اين آيه نسبت به خودم احساس مىكنم ، آنست كه چرا با اين « فئه باغيه » نجنگيدم و فرمان خداى - عزّ و جل - را ناديده گرفتم .
« حاكم » گفته است : تأسف « عبد الله عمر » باب فراوانى در اين رابطه گشوده است و گروه زيادى از بزرگان تابعين تأسف او را متذكر شدهاند . و من در اين خصوص حديث « شعيب بن ابى حمزه » از « زهرى » را بر احاديث ديگر مقدّم داشتم و به ذكر آن اكتفا نمودم ؛ براى اينكه به رأى « بخارى » و « مسلم » ، از احاديث صحاح است .
[ طبقات ابن سعد 4 / قسم 1 / 136 ] به سند خود ، از « سعيد بن جبير » نقل كرده است ، هنگامى كه پسر « عمر » به گرفتارى مبتلا شده بود ( تا آنجا كه ) پسر « عمر » گفت : از روزگارى كه سپرى كردهام هيچگونه تأسفى ندارم . مگر در سه چيز : عطش در هواى گرم ، و رنج شبانه ، مهمتر از همه نتوانستم در جنگ با فرومايگان ( فئه باغيه ) كه بر ما نازل شده شركت نمايم .
[ همان كتاب 4 / قسم 1 / 137 ] به سند خود ، از « حبيب بن ابى ثابت » روايت مىكند كه به اطلاع من رسيد ، كه پسر « عمر » در بستر بيمارى كه با آن هم درگذشت ، گفت : در هيچ چيزى از امور دنيوى خود متأسف نيستم ، مگر اينكه چرا عليه « فئه باغيه » شركت نكردم و با آنها نجنگيدم .
مؤلف گويد : « ابن اثير » اين حديث را در [ اسد الغابة 4 / 33 ] روايت كرده است . « شعبى » گفت : « مسروق » از دنيا نرفت مگر اينكه از همراهى نكردن على عليه السّلام
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 293
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
ص٢٩٣