و جوارح پذيرفته نشود ، مگر پس از پاكيزگى از احداث و اخباث همين طرز عبادت باطن جز به پاكى از اخلاق ناپسند صحةپذير نباشد زيرا نور علم را خداى متعال در دل چركين توأم با كثافات و اخلاق رديه نفس قرار نداده .
حضرت صادق عليه السّلام فرمود - دانش از بسيارى تعلم فراهم نيايد همانا نوريست كه خداى در دل هركس كه ارادهء رهنمائى او را داشته باشد گروگان ميگذارد .
ابن مسعود گفت : دانش از زيادى روايت نيست بلكه نوريست كه جايگاه او دل آدمى مىباشد ، از اين بيان ظاهر مىشود كه دانش عبارت از معلومات ويژهء نباشد ، اگرچه در نزد مردم ، اين قسمت هم دانش ناميده مىشود ، ليكن دانش نوريست كه درخشندگى او از علمى بدست آمده كه موجب بينائى و خشية خدا است . چنانچه بيانش گذشت ، اين بود قسمتى از وظايفى كه معلم و متعلم در آنها شركت دارند ، البته حد اكثر موضوعاتى كه سبق ذكر يافت درباره به كار بستن علم بود ، جز اينكه نظر باهتمام شأن آنها و اعلام از اصول فضائل آنها ما آنها را به تنهائى بيان كرديم .
[ در آداب درس و راه اشتغال معلم و متعلم ]
راه دانش از نظر متعلم و استاد
بخش دوم - در آداب درس و راه اشتغال معلم و متعلم است .
در اين بخش امورى را در نظر گرفته و در پيرامون آنها گفتگو ميكنيم .
نخستين - معلم و متعلم در صراط اشتغال از نظر خواندن ، مطالعه كردن ، نوشتن مباحثه و مذاكره و تفكر نمودن ، حفظ نمودن ، و آموختن به ديگران همواره كوشش نمايند : باضافه دانشى كه مقصود و مطلوب