ذريعة 7 / 61 ش 323
اقبال 246 / 15
محتملا حدس آقا بزرگ در اينكه ابن طاووس نام مؤلف را به اشتباه آورده درست
مى نمايد . ابن طاووس نام وى را إسحاق بن إبراهيم ثقفي آورده است . شرح حال نگاران
با اين نام آشنا نيستند . مامقانى ( تنقيح ش 640 ) وتسترى ( قاموس 1 / 474 - 475
[ چاپ جديد 1 / 727 - 728 ] ) به اين عبارت در اقبال ، براي تنها شاهد بر وجود مؤلف
اشاره كرده اند . تسترى امكان اشتباه بودن عبارت را داده است . بايد خاطرنشان كرد كه
كتاب الحلال والحرام در نجاشي ( صص 16 - 18 ش 19 ) يا معالم ( ص 3 - 4 ش 1 )
در ميان تأليفات إبراهيم بن محمد ثقفي نيامده است . شايد اين كتاب همان عنوان جامع
في الفقه والاحكام باشد كه نجاشي ( ص 17 ) ياد كرده است . ابن طاووس كه نسخه
زيباى عتيقي ( نسخه عتيقة عندنا الان مليحة ) را در دست داشته روايتي را كه ثقفي از امام
صادق [ ع ] با دو واسطه نقل كرده آورده است .
173 . + كتاب حماقة أهل الإباحة / أبو حامد غزالي ( م 505 ) .
طرائف 341 / [ ند 97 ]
اين كتاب ، جدلى عليه صوفيان افراطي است وبيشتر بنام ( بيان ) فضائح الإباحية ( نك :
Allard - Bouyges ص 60 ش 1 وص 118 ش 174 ; بدوي ، مؤلفات ص 340 ش
20 ) شهرت دارد . عنوان ، آن گونه كه ابن طاووس ياد كرده توسط جميل عظم در كتاب
عقود الجوهر في تراجم من لهم خمسون تصنيفا فمائة فأكثر ، بيروت 1326 ص 8 ( واز
آنجا Allard - Bouyges ص 118 ش 2 ) آمده است . كتاب عظم مشتمل بر عناوينى است
كه از ذيل كشف الظنون گرفته شده است . كشف الظنون داراى چندين متمم است ( مق :
مقدمه محققين بر : حاجى خليفه ، كشف الظنون 1 / 10 ) وعظم نمى گويد كه از كدام ذيل
گرفته است . مشهورترين اين ذيول ، ايضاح المكنون از إسماعيل بغدادي است اشارهاى به
حماقة أهل الإباحة ندارد .
يك متن فارسي از اين كتاب مبتنى بر نسخهاى منحصر به فرد بوده ( كتابخانه
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 291
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٢٩١