طاووس مىنويسد : اين كتاب داراى 26 برگ است ( طرائف 1 ص 179 ) . از نوشته أو
چنين بر مى آيد كه داراى 156 حديث بوده كه در دو قسمت آمده : چهل ونه حديث
پيامبر در باره مهدى [ ع ] و 107 روايت ديگر در باره همان موضوع ( طرائف 1 صص
181 - 183 مق : صراط 2 / 220 ) . موارد نقل شده تنها در طرائف 1 ( صص 181 -
183 ) آمده وآن عمدتا توصيفى است از قسمت دوم كتاب أصفهاني .
خوانسارى ( روضات 1 / 272 - 273 ) حدس مى زند كه كتاب ذكر المهدى [ ع ] با
" أربعون حديثا " أبو نعيم يكى باشد . اين حدس نادرست است چرا كه چهل حديث أبو نعيم
به طور كامل در كشف الغمة اربلى 3 / 257 - 265 ونامه دانشوران [ قم 1379 ] 7 / 8
- 21 نقل شده وقسمتى از آن با مطالبى ديگر در " العرف الوردي في اخبار المهدى "
سيوطى نقل شده است ( كتاب مذكور سيوطى با " الحاوي في الفتاوى " أو چاپ بيروت
1395 ، 2 / 57 - 85 چاپ شده است ; مق : " Textes " , Gilliot صص 348 ) ; اين نقلها با
شرحي كه از كتاب ذكر المهدي در طرائف 1 نقل شده مطابقت نمى كند .
18 . * اخبار الزهراء فاطمه [ س ] / أبو جعفر محمد بن علي ابن بابويه ( م 381 )
ذريعة 1 / 331 [ ش ند ] ، 344 [ ش ند ]
اليقين 157 - 160 / 424 - 427
در باره ء مؤلف نك : دائرة المعارف چ 2 مقاله " ابن بابويه " [ از : فيضى ] ، سزگين 1 / 544 -
549 . ابن طاووس يك روايت طولانى از وى نقل كرده كه ضمن آن رسول خدا [ ص ] به
أمت خود مى گويد : خداوند در معراج به دو امر كرد تا فاطمه [ س ] را به عقد على [ ع ]
درآورد . اين نقل دوبار به نقل از اليقين در بحار ( 18 / 397 - 400 ; 40 / 18 - 21 )
آمده است . همانگونه كه در باب دوم فصل دوم وباب سوم وفصل دوم گذشت ، ابن
طاووس تأكيد مى كند كه " اليقين " را از اخبار راويان ومؤلفان غير شيعي فرآهم آورده
است . در باره ء نقل اين خبر از ابن بابويه [ شيعي ] ، وى چنين توجيه مى كند كه ابن بابويه خبر
مذكور را از منابع سنى گرفته است . قسمتى از همين نقل ( گويا از اليقين ) در عاملي ، اثبات
الهداة 3 / 663 وبا اختلاف اندكى درحلى ، المحتضر صص 143 - 146 آمده است .
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 175
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٧٥