20 . * * - كتاب الاعمال المعروف بالسجل / أبو العباس الفضل بن أبي سهل بن نوبخت
( زنده در أوايل قرن سوم )
ذريعة 12 / 148 ش 991
فرج المهموم 125
عباس اقبال ( خاندان نوبختى صص 13 - 14 ، 20 ) يادآور شده كه ابن نديم ، نام پدر
مؤلف يعنى أبو سهل را فضل ياد كرده ، اما اين نادرست است . همين فضل است كه برخى
از رسائل نجومى أو را ابن طاووس نام برده است ( اقبال عناوين اين رسائل را نكرده
است ) . براي جزئيات بيشتر نك : - › كتاب في المسائل وابتداء الاعمال .
21 . * * كتاب عمل ذي الحجة / أبو علي الحسن بن محمد بن إسماعيل بن محمد بن
اشناس ( اشناس ) الاشناسى البزاز ( البزار ) ( م ذي قعده 439 )
ذريعة 15 / 344 ش 2204
اقبال 532 - 537 / 317 - 321 ، 540 - 541 / 324 - 325 ، 545 / 329 -
330 ، 552 - 553 / 335 - 336 ، 713 - 740 / 496 - 513 .
درباره مؤلف ( كه يكى از شيوخ أبو جعفر طوسي است ) نك : تاريخ بغداد 7 / 425 -
426 ونقل أو در : ابن أثير ، اللباب 1 / 66 - 67 ( در آنجا وى را " رافضي خبيث "
خوانده است ) ; رياض 1 / 311 - 314 ; أعيان 23 / 70 - 76 ; النابس ص 54 . ابن
طاووس از نسخهاى به خط مؤلف وبا تاريخ 437 بهره برده است . نكته جالب اينكه ابن
طاووس روايتي طولانى از خبر مباهله را به طور كامل نقل كرده است ( اقبال 713 -
740 / 496 - 513 ) ; اين نقل در بحار ( 2 / 286 - 325 باب المباهلة ) نيز آمده است .
اين نقل از كتاب المباهلة ء مفقود شده ء أبو الفضل محمد بن عبد الله بن عبد المطلب شيباني
( زنده در قرن چهارم ، نك : به همين فهرست تحت عنوان الأمالي ) نقل شده است . محتملا
ماسينيون در اين استدلال كه تأليف شيباني غير از كتاب المباهلة محمد بن علي شلمغانى
( م 322 ; مق : ذريعة 19 / 47 ش 244 ) نبوده ونيز اين كه شيباني اين حقيقت را مخفى
كرده ودليل آن نيز شهرت شلمغانى به عنوان يك شيعه غالى بوده است ، بر صواب است .
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 177
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٧٧