( اصطلاحى كه در جاى ديگر نديده أم ) بوده اند . 97 در جائى كه نسخهاى مطابق با
هيچكدام از قالبهاى مذكور نباشد با عبارتهايى نظير " كمتر از يك ثمن " 98 ويا " بيشتر از
يك ربع " 99 و " بيش از يك ربع وكمتر از نصف " 100 توصيف مى كند .
مى توان گفت كه اندازه ورق كاغذى كه براي أكثر اين نسخه ها استفاده مى شده
عراقي بوده كه اندازههاى آن تا حدودي مشهور مى باشند . 101 آنچه وضوح كمترى دارد
مفهوم دقيق اين اصطلاحات است . اين اندازه ها حداقل دو توضيح مى تواند داشته باشد :
الف : اين اصطلاحات كه به صورت كسر آمده اشاره به نحوه ء ت اكردن ورق كاغذ به
صورت دو ورقى مى باشد بنابراين نصف بايد ورقى باشد كه يك بار تاشده است . ربع
ورقى كه دوبار تاشده ، ثمن ورقى كه سه بار تاشده باشد . اگر چنين باشد اين اصطلاحات
با folio و quarto و octavo مطابقت خواهد داشت . اشكالى كه اين توصيف دارد اين
است كه هيچ گونه توضيحي را براي دو سوم 102 ويك ششم ( سدس ) بدست نمى دهد . ب :
اينكه اين اصطلاحات مربوط به تناسب دو ورقى ها نسبت به ورق اصلى است . در اين
صورت " ربع " به معناى اندازهاى است كه بعد از قطع كردن ورقه ء اصلى به يك چهارم در
طول وعرض خواهد بود . امتياز اين توضيح اين است كه همه ء فرمها كه به صورت كسر
آمده ، به همين صورت مى توان فهميد . همچنين وضعيت نسخههايى را كه به صورت
هامش
- › تفسير [ الباقر ] ) ; 247 ( نك : - › ياقوتات الصراط ) اليقين ص 139 ( نك : - › رواية ) .
96 . مهج الدعوات صص 97 ( نك : - › كتاب [ ش 304 ] ) ، 201 ( نك : - › [ دعا ]
[ الإسكندري ] )
97 . المضايقة ص 33 / 344 ( نك : - › منتخب من كتاب زاد المسافر ) ; مهج الدعوات ص 196
( نك : - › كتاب عتق [ ش 311 ] ) ; سعد السعود صص 120 ( نك : - › تفسير [ عن ] أهل البيت
عليهم السلام ) ، 253 ( نك : - › اعراب القرآن ) .
98 . اقبال ص 306 / 65 ، المجتنى ص 20 ( ظاهرا هر دو اشاره به يك نسخه است ; نك : - ›
كتاب [ ش 303 ] ; مهج الدعوات ص 295 ( قالبه أقل من الثمن نحو السدس ; نك : - › مجموع
الأدعية المستجابات ) .
99 . فرج المهموم ص 177 ( نك : - › مجموع عتيق [ ش 343 ] ) .
100 . سعد ص 111 ( نك : ذكر ما نزل ) .
101 . نك : Karabacek صص 143 ، 153 - 158 ، كه اندازه ها را 3 / 73 + 9 / 109 سانتىمتر
مى دهد .
102 . كه گفته مى شود بزرگترين اندازه بوده است ; نك : زيات ص 632 .