بلكه به برگ 84 ( قائمه ) كراسه ورو يا پشت آن ( الوجهة الأولى يا الوجهة الثانية ) نيز اشاره
مى كند . در مواردى شماره سطر را نيز ياد مى كند : مث : " [ اين آية قرآن ] از پايان سطر
هفتم تا آغاز سطر دهم مى باشد " 85 " [ اين آيات قرآني ] از جزء بيست وهفتم ، از اولين
سطر رو تا اولين سطر پشت نقل شده است " . 86
با اينكه ابن طاووس از اين روش ، بطور گسترده ومستمرا بيش از هر شخص
ديگرى ( كه قبل از أو بوده وآثارش بدست ما رسيده ) استفاده كرده اما أو اولين كسى
نبوده كه آن را به كار برده باشد . قبل از وى يحيى بن الحسن ابن البطريق ( م 600 يا شعبان
606 ) چنين مى كرده وابن طاووس بطور مستقيم متأثر از أو بوده است . سه تن از
شاگردان وى ( أبو الحسن علي بن يحيى الخياط ، محمد بن عبد الله بن علي بن زهرة الحلبي
وفخار بن معد الموسوي ) از شيوخ ابن طاووس بوده اند . 87 ابن بطريق در " عمده " ( ونيز در
كتاب بعدى أو الخصائص ) ، در ظاهر با اشاره به نسخههايى كه در اختيارش بوده بعضا ،
نه تنها جلد را بلكه شماره كراسه را نيز در مورد كتاب مسلم وبخاري والجمع بين
الصحاح الستة عبدرى اشاره مى كند . در مواردى ، در اشاره به قطعهاى كه نزديك به
آغاز يا پايان جلد ، است شماره برگ را نيز ياد مى كند . 88 ابن طاووس در طرائف برخى از
هامش
. Arabic , Witkam . J . J
; 47 - 43 . pp , Hebre Codicology , Collections Beit Arie
Manuscripts in the Library of the University of Leiden and Other
, 1982 , Leiden , a General lntroduction to the Catalogue : in the Netherlands
. 280 . p , Endress . cf . 14 . p
* . مؤلف بجاى برگ رو يا پشت ، الف وب آورده اما ما همان اصطلاح رايج رو ( مخفف آن : ر )
وپشت ( مخفف آن : پ ) را آوردهايم .
84 . بطور نادر : صفحه ، چنان كه در سعد السعود ص 39 سطر 11 آمده .
85 . سعد السعود ص 25 ; نيز نك : همان ص 26 - 31 ، 221 ، 222 ، 240 . مق : مث : - › تفسير
[ الفراء ] .
86 . سعد السعود ص 31 .
87 . مق : رياض ج 5 ، ص 354 ، 358 ; الثقات صص 337 - 338 .
88 . مث : عمده ، ص 48 واز آنجا طرائف 115 / 28 . به نقل از ج 4 صحيح مسلم . 18 قائمه از
آغاز ، عمده ص 162 به نقل ج 3 صحيح مسلم 13 قائمه از پايان آن ; عمده ص 209 به نقل از
ج 4 ، 20 قائمه از پايان آن .