هنوز انتشار نيافته ياد مى كند . 4 ظاهرا اين كتاب تاكنون به چاپ نرسيده است . 5
فصل أول :
درآمد
همانطورى كه مشهور است بسيارى از علماى اسلام در دورههاى مختلف در
" عشق به كتاب " 6 شهرت داشته اند ; كتابخانههاى عمومى وخصوصي به عنوان شاخص
فرهنگ شناخته شده اند . 7 گفته شده است كه كتابخانههاى عمومى بزرگى در بخشهاى
شرقي وغربي جهان اسلام داراى دهها حتى صدها وهزارها كتاب بوده اند . أحمد بن علي
القلقشندي ( م 821 ) 8 دانشمند مصرى ، از كتابخانه عباسيان كه در حمله هلاكو
نابود شد ياد مى كند وآن را داراى موقعيتى افتخار انگيز در ميان ديگر كتابخانههاى
مسلمانان مى داند . 9
بعد از آن از كتابخانه خلفاى فاطمى در قاهره ياد مى كند كه گفته
هامش
4 . محفوظ ، " أدب الدعا " ، البلاغ 1 / 6 ، 1386 صص 56 - 86 در ص 68 پاورقى 11 .
5 . الخفاف در مقدمه ء خود بر " فتح الأبواب " ص 30 به كتاب محفوظ اشاره مى كند . وى با اينكه از
اين بررسى با عنوان " المكتبة الطاووسية " ياد مى كند فرضش همين است كه تاكنون چاپ نشده
است .
6 . نه فقط عشق به كتابهاى معروف ; نك :
, Der lslam " The Libarary ofa Fourteenth Century Jerusalem Scholar " , Haarmann . U
. 333 - 327 . pp , 1984 , 61
7 . براي يك تلخيص مفيد وكتابنامه ء گسترده بعضي از موضوعاتى كه در اينجا به اختصار آمده نك :
" Handschriftenkunde " , Endress
8 . صبح الأعشى ، قاهره 8 - 1331 ، ج 1 صص 466 - 467 واز آنجا Grohmann ص 432 .
9 . شايد اشاره قلقشندى مربوط به كتابخانه ء مستنصريه باشد . زماني كه اين مدرسه در سال 631
تأسيس شد گفته مى شود كه مستنصر كتابخانه آن را با نزديك به هشتاد هزار مجلد كتاب بنياد نهاد ،
بطورى كه نياز به يكصد وشصت كارگر براي انتقال آن بوده است . نك : الحوادث الجامعة ص 54 ،
عواد ، خزائن صص 163 - 171 . ابن عنبه كه اين تعداد را در عمدة الطالب ( ص 169 ) نقل
مى كند مىافزايد : ظاهرا امروز چيزى از آن باقي نمانده است . اينكه قلقشندى اين كتابخانه را قبل
از كتابخانه فاطميان ياد مى كند ، محتملا نشانگر اين است كه بنا بر منابع أو ، داراى كتاب بيشترى