است . زماني كه مجلسي از كتاب علامه حلى با همان عنوان نقل مى كند ، براي پرهيز از
اشتباه ، عنوان كامل كتاب را مى آورد . نوري طبرسي بعضا رموز " شف " و " كشف " را با
يكديگر خلط مى كند ( رمز أخير را مجلسي براي اشاره به كشف الغمة اربلى به كار
مى برد ) وبنابراين وقتي به توسط بحار نقل مى كند ، قطعاتى از اربلى را به " اليقين " نسبت
مى دهد ( مث : مستدرك 5 / 232 ) .
چاپ 1369 نجف ( = اليقين 1 ) بر مبناى دو نسخه مى باشد ( نك : اليقين 1
ص 207 ) . آقا بزرگ به اين چاپ اشاره نمى كند اما بجاى آن از چند نسخه ء خطى كه
بعضي با اليقين 1 اختلاف قرائت دارند ياد مى كند ( نك : مث : - › كتاب أسماء مولانا
على [ ع ] [ ناشناخته ] ، - › حجة التفضيل ، - › كتاب مولد مولانا على بالبيت ) . چاپ
محقق بيروت 1410 ( = اليقين 2 ) مبتنى بر سه نسخه ( كه غير از دو نسخه ء مورد استفاده
در اليقين 1 است ) بوده والتحصين نيز به آن ضميمه شده است . بر روى هم محققان چ 2
( در صص 53 - 54 ) پانزده نسخه باقي مانده اليقين را شناسانده اند .
ابن طاووس در اليقين اظهار مى كند كه أو تنها از راويان غير شيعي نقل كرده
وبالنتيجه بيشتر منابع مورد استفاده وى سنى مى باشد . منابع شيعي براي رواياتى استفاده
شده كه ابن طاووس أسانيد آنها را غير شيعي تلقى مى كند . ابن طاووس كلمه ء غير شيعي را
در محدودترين معنا تفسير مى كند ، بنابراين حتى اگر همه ء افراد سند غير از راوي نخست
شيعي باشند وى حديث را مى آورد . نك : مث : - › الانتصار - › كتاب المواليد
( ابن الخشاب ) . ابن طاووس يادآور مى شود ( اليقين 203 / 519 ) كه همه ء كتابهايى كه در
اليقين از آنها نقل كرده در كتابخانه ء أو وجود داشته ووقف فرزندان پسر خود كرده
است ( وقفناها ) . نيز نك : باب سوم ، فصل دوم .
چندين شاهد براي اينكه تمامى چاپها مشتمل بر متن كامل نيست وجود دارد .
ابن طاووس در اليقين 5 / 122 مى گويد : اليقين را با فهرست تفصيلي أبواب آغاز خواهد
كرد اما چنين فهرستى در اين چاپها نيامده است . أو در اليقين 79 / 279 از يك اشاره
پيشين به ابن جحام ياد مى كند كه از نسخههاى چاپى سقط شده است . اربلى ( م
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 109
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٠٩