تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نبرد جمل ( فارسى ) — صفحة 685

مساهمون:

ص٦٨٥

انگيزه‌هاى انتقال پايتخت اسلام به كوفه

در حالى كه انگيزه‌هاى انتقال پايتخت حكومت اسلامى از مدينه به كوفه را برمي‌شماريم ، از ياد نمي‌بريم كه اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) كارى از اين دست را جز با سفارش رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) انجام نداده و در اين زمينه روايات فراوان در دست است كه تاريخ‌نگاران به آن گواهى داده‌اند . هنگامى كه بشارت پيامبر به ظهور مهدى موعود ( عليه السلام ) و حكومت جهانى اسلام را به اين بيفزاييم ، درمي‌يابيم كه انتقال پايتخت به عراق ، كارى ضرورى و زمينه‌ساز آن حكومتى بوده كه رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) از آن خبر داده و پايتختش را عراق دانسته است . [ آن انگيزه‌ها از اين قرارند : ] 1 . دور نگاه داشتن حرمين شريفين از چالش سياسى و پاس داشتن حرمت آن دو . همگان روايت كرده‌اند كه امام حسين ( عليه السلام ) مي‌دانست كه بني‌اميه او را خواهند كشت و اصرار داشت كه بيرون از حرم كشته شود . بلاذرى گويد : ابن‌زبير به حسين پيشنهاد نمود كه در مكه بماند تا خودش و مردم با او بيعت نمايند . حسين گفت : « اگر حتى يك وجب بيرون از مكه كشته شوم ، برايم دوست‌داشتني‌تر از آن است كه در مكه كشته گردم . و اگر دو وجب بيرون از آن كشته شوم ، برايم محبوب‌تر از آن است كه يك وجب بيرون از آن كشته گردم . » ( فتوح البلدان ، 3 / 164 ) البته مقصود ابن‌زبير اين بود كه حسين ( عليه السلام ) او را رقيب خلافت خود نشمارد . ابومخنف گويد : ابن‌زبير به او گفت : « در اين مسجد بمان تا مردم را گرد تو جمع كنم ! » حسين ( عليه السلام ) به او فرمود : « به خدا سوگند ! اگر يك وجب بيرون از اين جا كشته شوم ، برايم محبوب‌تر از آن است كه يك وجب داخل آن كشته گردم . به خدا سوگند ! اگر در لانه يكى از اين جانداران باشم ، مرا بيرون كشند تا كار خود را با من بسازند . به خدا سوگند ! درباره من از حكم خدا تجاوز خواهند كرد ، همان سان كه يهوديان درباره شنبه از حكم خدا تجاوز نمودند ! » ( مقتل الحسين ، 67 )