[ 151 ]
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ
.
( محمد / 14 ) آيا كسى كه بر حجّتى از جانب پروردگار خويش است ، چون كسى است ، چون كسى است كه بدى كردارش براى او زيبا جلوه داده شده و هوسهاى خود را پيروى كردهاند ؟ ( 880 ) مقاتل از عطاء نقل كرد ؛ ابن عباس در تفسير آيه فوق بيان كرد ،
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ
.
آيه براى رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و على عليه السّلام ، آن زمان كه شهادت « أن لا إله الّا اللَّه وحده لا شريك له » و شعار توحيد سر دادند نازل شد .
كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ
آيا اين چنين انسان موحد و خداشناسى با مثل ابو جهل بن هشام و ابو سفيان بن حرب كه هواى نفس و شيطان ، مال دنيا را براى آنان زينت داده است برابر و مساوىاند .
و حال اين كه ابو سفيان و ابو جهل تابع هوى و نبى صلى اللَّه عليه و آله و على عليه السّلام بندهء خدا هستند .
[ 152 ]
فَإِذا عَزَمَ الْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ . فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ
. ( محمد / 22 - 21 ) و چون كار به تصميم كشد ، قطعاً خير آنان در اين است كه با خدا راست ( دل ) باشند .
پس ( اى منافقان ) آيا اميد بستيد كه چون ( از خدا ) برگشتيد ( يا سرپرست مردم شديد ) در ( روى ) زمين فساد كنيد و خويشاونديهاى خود را از هم بگسليد ؟ ( 881 ) سفيان ثورى از ابن جريج و او از عطاء نقل كرد ؛ ابن عباس بيان كرد :
آيهء
فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ
در باره بنى اميه نازل شد ، اگر بنى اميه ايمان مىآوردند و در راه طاعت و متابعت گام بر مىداشتند و اجابت دستورهاى دين و قرآن را مىكردند ، براى