سخنى بگوييد و خلاف آن كنيد كه بسيار سخت خدا را به خشم و غضب مىآورد .
بعضى گفتهاند : اين آيه دربارهى قومى نازل شده كه مىگفتند :
اگر ما با دشمن ملاقات كنيم و درگير شويم فرار نمىكنيم و به عقب بر نمىگرديم ، سپس در روز احد به قولشان وفا نكردند .
بعضى گفتهاند : آيه دربارهى قومى نازل شد كه مىگفتند : جهاد كرديم و كار را انجام داديم در حالى كه انجام ندادند . « 1 » بعضى گفتهاند : آيه دربارهى مؤمنينى نازل شده كه وقتى ثواب شهداى بدر را شنيدند گفتند : اگر جنگى پيش بيايد و ما جنگ كنيم نهايت كوشش خود را مىكنيم و هرگز فرار نخواهيم كرد .
بعضى گفتهاند : مسلمين مىگفتند : اگر ما مىدانستيم محبوبترين اعمال چيست اموال و جانهايمان را فدا مىكرديم .
پس خداى تعالى اين آيه را نازل كرد .
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا »
ولى به قولشان در روز احد وفا نكردند .
قمى گفته : آيه دربارهى كسانى نازل شد كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله وعده دادند كه پيمان او را دربارهى امير المؤمنين عليه السّلام نشكنند « 2 » و خداوند مىدانست كه آنها به عهدشان وفا نخواهند كرد .
و اينكه خداوند آنها را مؤمن ناميده كه به جهت اقرار خود آنهاست اگر چه در واقع تصديق نداشته باشند .
هامش
( 1 ) تفسير جامع ج 7 ص 130 .
( 2 ) تفسير نور الثقلين ج 5 ص 310 .