قرآن را به زبان عربى بر تو وحى كرديم نه به زبان عجم ، يا مقصود اين است كه قرآن را داراى حكمت ، علم ، پند ، اندرز و احكام وحى نموديم ، نه آنكه قرآن اعرابى باشد بدون حكمت ، موعظه و احكام . [ لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى ] تا اينكه مردم مكّه را از كفر و بدكارى بيم دهى . [ وَ مَنْ حَوْلَها ] كسانى كه در دور و بر امّالقرى ( مكّه ) هستند از تمام اهل زمين كه همهى زمين نسبت به عالم مثال اطراف مكّه حساب مىشود . [ وَ تُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ ] همهى خلق را از هر چيزى كه بايد از آن انذار شود از امور دنيا و آخرت انذار كنى و به خصوص مردم را از روز جمع كه همان روز قيامت است بترسانى و روز قيامت روز جمع ناميده شده چون همهى خلايق در آن روز جمع مىشوند . [ لا رَيْبَ فِيهِ ] كه در آن شكّ و ترديدى نيست . بيان عدم شكّ و ريب در امثال اين موارد در اوّل سورهى بقره ضمن تفسير قول خداى تعالى : « لا رَيْبَ فِيهِ » گذشت . [ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ ] گروهى از كسانى كه در آنجا جمع شدهاند در بهشت جاى مىگيرند و گروهى در جهنّم . [ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً ] اگر خدا مىخواست همهى خلايق را بر يك دين ، يك مذهب و يك اراده كه همان اراده طاعت است قرار مىداد ، ولى چون مشيّت خدا بر حسب استعدادهاى خلايق است اين چنين نخواسته است . [ وَ لكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ ] و لكن خداوند هر
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى )ج ١٣ — صفحة 44
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٤٤