وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ مِنْ شَيْءٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ
هيچ چيز نه در آسمان و نه در زمين ، خدا را از انفاذ امر و امضاء سنّت خود ناتوان و عاجز نمىكند .
إِنَّهُ كانَ عَلِيماً
خداوند به همهى اشيا عالم است ، پس تكذيب تكذيبكننده و استكبار و مكر او و تصديق تصديقكننده و تسليم او را مىداند .
قَدِيراً
و بر هر چه كه خواهد قدرت دارد .
وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ
گويا كه اين توهّم پيش آمده كه خداوند اگر به كار آنان عالم است و بر مؤاخذهشان قدرت دارد چرا مؤاخذه نمىكند ؟
پس قول خدا :
« وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ »
را به آن عطف كرد ، تا رفع توهّم شود و بگويد :
النَّاسَ بِما كَسَبُوا
اگر مردم را به سبب عملهايشان مؤاخذه مىكرد .
ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ
بر پشت زمين جنبندهاى نمىماند و اين به سبب شومى اعمال بنىآدم و مؤاخذه جنبندههاى زمين است .
وَ لكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِعِبادِهِ بَصِيراً
و لكن خدا كيفر آنان را تا سر انجام معيّن به تأخير انداخت ، چون آن سر انجام رسد ، خداوند نسبت به بندگانش بينا و آگاه است ، هر كس را در مقابل اعمالش پاداش مىدهد و احدى از آن بر كنار نمىماند .