كنندگان با آنها و به احوال آنها آگاه است ، و ليكن خداوند
حَلِيمٌ
بردبار است و به عقوبت جنگكنندگان عجله نمىكند ، راضى است كه بندگانش نيز بردبار باشند و در مكافات كسى كه به آنها بدى كرده يا با آنها جنگ كرده عجله نكنند اين جمله را در اينجا به صورت عطف يا حال آورد تا مقدّمهى ما بعدش باشد .
ذلِكَ
آرى اين چنين است نظير اين اندكى قبل از اين گذشت .
وَ مَنْ عاقَبَ
و كسى كه ظالم را مجازات كند
بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ
به مثل آن مقدار كه به او ظلم شده كلمه عوقب از عقاب با وجود اينكه در جزا استعمال مىشود ، از اين رو آورده است تا مشاكلت با « و من عاقب » داشته باشد .
ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ
سپس بر او ظلم شد ، يعنى بر كسى كه از باب مكافات عقوبت مىكرد يا بر كسى كه ابتدائا ظلم كرد ، كه ظالم نخستين اگر چه صريحا ذكر نشده ، ولى به الالتزام مذكور است .
لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ
البتّه خداوند يارى مىكند شخصى معاقب يا ظالم نسخت را .
إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
جواب سؤال مقدّر و در مقام تعليل است ، يعنى خداوند يارى مىكند عقوبتكننده و قصاصكننده » را كه بر