ارتباطى بر خداى متعال ندارد ؛ هر كسى كه از راه ميانه و اعتدال خارج شده و به راه ستم روى آورد به استعداد و كسب خودش مربوط است .
وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ
خداوند متعال اگر مىخواست همهى شما را هدايت مىكرد ، بدين گونه كه بر راه ميانه و پيمودن آن رهنمون مىشد .
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً لَكُمْ مِنْهُ شَرابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ
او همان خدايى است كه برايتان آبى از آسمان فروفرستاد ( آب باران و برف ) كه هم از آن بنوشيد و هم رستنيها و جانداران بهره يابند ، چه شجر اعمّ از نبات است ،
فِيهِ تُسِيمُونَ
در آن مواشى و گوسفندانتان را مىچرانيد .
يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَ الزَّيْتُونَ وَ النَّخِيلَ وَ الْأَعْنابَ وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
چون فرستادن آب و روياندن نبات و درختان نشانههايى است كه احتياج به تأمّل و ترتيب مقدّمات دارد فرمود : اين گونه نگرش ويژهى انديشمندان است ، و طريق نگرش براى انديشمندان پديدار است .
وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ
لفظهاى ( الشّمس ) ، ( القمر ) و ( النّجوم مسخّرات ) همه با رفع خوانده شده است و نيز بعضى همهى آنها را با نصب خواندهاند كه در آن صورت حال مؤكّد خواهد بود يعنى تأكيد تسخير