وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ سِجِّيلٍ
لفظ « سجّيل » معرب سنگ گل است ، و تفصيل هلاك كردن آن گذشت . « 1 »
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ
در اين امر براى اشخاص با فراست كه اشياء را از علامتهايشان مىشناسند ، نشانههاى عبرت است .
وَ إِنَّها
آن قريهها ، يا آثار نابودى ، يا نشانهها
لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ
هنوز آثارش باقى است و كهنه نشده و مردم آثار قريهها و نابودى آنها را مىبينند ، و از ائمّه ( عليهم السّلام ) وارد شده است « 2 » كه : متوسّمين كه با فراستهاست همانا ما هستيم ، و اين كه آثار و راهى كه باقى مانده در ما است ، و نيز وارد شده كه امام نشانه و علامت براى اشخاص با فراست است ، و اين كه امام همان راه باقى است .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ
تأكيد آيه اولى است و بجاى كلمهى « متوسّم » ، « مؤمن » آورده شده ، يا مقصود اين است كه در اين تفطّن و توسّم نشانهاى است براى مؤمنين .
وَ إِنْ كانَ
اين كه
أَصْحابُ الْأَيْكَةِ
« الأيك » عبارت از درختان زياد درهم پيچيده است ، يا مقصود جماعتى از هر درخت است حتّى از درخت خرما ، و مفرد آن « الأيكه » است ، يا مقصود بيشهاى است كه درختان زياد داشته باشد مقصود قوم شعيب عليه السّلام از اهل مدين است ، يا از
هامش
( 1 ) سوره هود آيه 77
( 2 ) تفسير منهج الصادقين 5 : ص 169